Hygiëneprotocollen: ‘Als je het nut van regels begrijpt, zul je ze eerder volgen.’

Een goed inwerkprogramma, structureel werken aan verbeteren en streng zijn: in een notendop is dat het verbeterprogramma waarmee de Zorgboog in Bakel (Noord-Brabant) alweer meer dan vijf jaar geleden begon. Het resultaat is dat de hygiëne op de verpleegafdelingen op orde is, vertellen Leonie Stevens, hoofd woonverpleging en geriatrie en Lian Brouwers, eerste verpleegkundige en hygiëne-kwaliteitsmedewerker (HKM-er). Maar kritisch blijven op nut en noodzaak van regels en protocollen, dat doen ze ook.

Het is alweer meer dan vijf jaar geleden, schat Stevens, dat zij in discussie moest met een medewerker die met rood gelakte nagels op het werk verscheen. De medewerker was naar een nagelstudio geweest, ondanks de voorschriften. Stevens stuurde haar naar huis. Tegenwoordig komt het niet meer voor. De hygiëne, van handen wassen en geen ringen om tot schone, ongelakte nagels: het is allemaal zo vanzelfsprekend bij de Zorgboog, dat niemand er meer om naar huis gestuurd hoeft te worden.

Streng zijn

Een nieuwe medewerker doorloopt in het inwerkprogramma onder meer de hygiëneprotocollen, vertelt Stevens. ‘We maken daarin heel duidelijk dat we streng zijn. Ringen, nagellak: we tolereren het niet. Ook trouwringen die ‘niet af kunnen’. Maar we leggen ook uit waarom het noodzakelijk is, dat is heel belangrijk.’ Bij de Zorgboog, waar verschillende doelgroepen voor verschillende soorten zorg terechtkunnen op verschillende locaties, is op de intramurale locaties een hoofd woonverpleging. Op iedere afdeling die zo’n locatie rijk is, is een HKM-er; een medewerker die hygiëne als aandachtsveld heeft. Brouwers is een van hen.

Verbeterplan

Iedere afdeling ondergaat in ieder kwartaal een audit. Een HKM-er of eerste verpleegkundige doet dat bij een andere afdeling in een soort roulatiesysteem. Daarnaast krijgt iedere afdeling een jaarlijkse audit waar in breder verband naar kwaliteit wordt gekeken. Stevens: ‘Van voedselveiligheid tot medicatieveiligheid kijken we naar wat er niet goed gaat. De HKM-er stelt vervolgens een verbeterplan op.’

Een voorbeeld? ‘Neem de verpleegartikelen, die mogen niet op de grond staan, want daar zijn ze vatbaar voor onder meer stof. Een ander thema is momenteel het zetten van paraafjes op de schoonmaaklijsten’, geeft Brouwers aan. ‘We kijken naar hoe het komt dat iets niet volgens de regels gebeurt en vervolgens hoe we het kunnen voorkomen. Dat gaan we breed communiceren en we denken ook na over hoe we ervoor kunnen zorgen dat medewerkers het blijven doen.’

Aandacht en kritisch kijken

Er moet altijd aandacht voor hygiëne zijn. Er is bij de Zorgboog een hygiënecommissie waar een paar keer per jaar alle HKM-ers aan deelnemen, inclusief de specialist ouderengeneeskunde. Dan wordt er geëvalueerd: is er wat gebeurd dat evaluatie behoeft? Zijn er nieuwe ontwikkelingen of regelgeving? De HKM-er zet bevindingen eenmaal terug op de afdeling weer uit naar haar of zijn collega’s.

Dat wil overigens niet zeggen dat alles wat beter kan ook zonder discussie wordt overgenomen bij de Zorgboog, nuanceert Stevens. ‘We blijven wel kritisch.’ Alle adviezen worden krtisch tegen het licht gehouden. Je moet niet continu de protocollen willen aanpassen.’ De organisatie kijkt ook kritisch naar bestaande protocollen. Stevens: ‘Protocollen moeten niet slechts een afvinklijstje worden. Achter ieder protocol zit een reden. Waarom doen we dit? En wat gebeurt er als we dit niet doen? Als je nut en noodzaak van de regels begrijpt, dan volg je ze eerder. Medewerkers mogen we daar nog wel wat meer in triggeren.’

Bron: Zorg voor Beter

Meer weten

Geplaatst op: 30 januari 2017
Laatst gewijzigd op: 21 januari 2020