Geestelijke zorg biedt ruimte voor levensvragen

Marco van Hoek, bestuurder van Riederborgh in Ridderkerk maakte na zijn aantreden in oktober 2018, direct werk van de zoektocht naar een geestelijk ondersteuner, waarvoor al meer dan een jaar een vacature openstond. Niet veel later werd Martin Ligthart aangesteld. Lighthart: ‘Ik wil veel, maar vooral ook écht aanwezig zijn. Voor de bewoners en voor de medewerkers.’

Aandacht voor christelijke identiteit

Van Hoek: ‘Een van mijn opdrachten was meer aandacht te besteden aan onze identiteit. We zijn opgericht door acht christelijke kerken hier in Ridderkerk. Vertegenwoordigers daarvan zitten in onze Raad van Participanten. Dat geeft een mooie basis en legitimiteit. Ik ben de banden met die kerken aan het versterken. Onze medewerkers komen er deels vandaan, onze bewoners, vrijwilligers. De kerk is zeer waardevol.’

Sinds februari 2019 vervult Martin Ligthart de rol van geestelijk ondersteuner. Hij is vier dagen per week beschikbaar om vorm te geven aan de geestelijke zorg. Van Hoek: ‘Dat zet van alles in beweging. Bij ons binnen, maar ook buiten – mensen horen het en zien dat er weer aandacht is voor de identiteit. Ook niet-kerkelijken gaan naar hem toe, je hoeft er echt geen christen voor te worden.’

Ruimte voor levensvragen

Ligthart: ‘Iedereen heeft zijn eigen levensvragen en de mensen merken dat er iemand is die nu echt komt luisteren. Ook al is de kerk soms naar de achtergrond verdwenen, de meeste bewoners hebben nog hun wortels in het christelijk geloof. Zo aan het eind van hun leven komen er allerlei vragen naar boven, ook bij niet-gelovigen; of zij zich bijvoorbeeld niet vergist hebben, dat er niks is na de dood. Ze voelen zich eenzamer, krijgen minder bezoek, worden ziek, afhankelijker. Dan is het fijn om over die levensvragen te kunnen praten.’

Van Hoek: ‘Mensen vinden bij geestelijk ondersteuner Martin Ligthart een plek om hun levensvragen te delen. Het is fijn dat er iemand is die luistert.’

Geestelijk ondersteuner verlengstuk van zorgverlener

‘Er waren al heel veel mooie activiteiten op het gebied van geestelijke ondersteuning, maar de mensen die dat op zich genomen hadden, deden het erbij. Door mijn komst kunnen zij zich richten op wat ze echt willen doen voor de bewoners en het huis, en hoeven zij zich niet meer met de organisatorische kant bezig te houden.’, zo specificeert Martin Ligthart zijn rol binnen de organisatie.

Ligthart vervolgt: ‘Ik probeer alle bewoners in Riederborgh te bezoeken. Op de PG-afdeling kom ik veel in de huiskamers en spreek ik ook met de mensen. Tegenwoordig zeggen medewerkers of artsen het als het met een bewoner niet goed gaat; en of ik dan langs kan gaan. Dat was men eerst niet zo gewend. De zorg merkt nu dat je er bent als hun verlengstuk voor het geestelijk welbevinden. Veel medewerkers werken hier al heel lang en hebben een mooie band met bewoners opgebouwd; die kunnen ook veel bespreken. Maar bij diepere vragen is er niet altijd genoeg tijd voor aandacht, zij moeten ook verder. De aanvragen komen nu wekelijks binnen, dat was in het begin niet. Ze weten me te vinden, er is vertrouwen.’

Medewerkers met niet-christelijke achtergrond

Naast aandacht voor de bewoners heeft Martin Ligthart ook aandacht voor het welzijn en de vragen van medewerkers. ‘We hebben hier genoeg collega’s met een niet-christelijke achtergrond, een andere identiteit of een andere nationaliteit. Jonge mensen vaak. Die zijn in veel gevallen niet zo bekend met de christelijke gebruiken, zoals bidden voor en na de maaltijd. Je wordt als je hier begint niet meteen in het diepe gegooid. Je kunt dus zien hoe dat gaat, en je wordt je vanzelf wel bewust van de gebruiken die we voor de bewoners vast willen houden. Het is mooi om niet-kerkelijke mensen uit te leggen, hoe het leven is geweest van de bewoners, en dat we die levenslijn hier voortzetten.’

Ligthart: ‘Ook dat is een taak voor mij: uitleggen waarom bewoners dingen belangrijk vinden. In het begin heb ik veel op schrift gesteld. Formuliergebeden. Eenvoudige bijbelstukjes, een rooster. Als handreiking voor als je als medewerker niet weet waar je moet beginnen. Dat geeft duidelijkheid en biedt zekerheid, en dat voelen de bewoners.’

Ligthart sluit zich tot slot aan bij de woorden van Van Hoek: ‘Dankzij de kerk melden zich nog steeds nieuwe vrijwilligers. We moeten dat vasthouden en stimuleren. We hebben daarom met alle predikanten en voorgangers gesproken. Dat er een grote zorgvraag komt, er personeelstekorten zijn; of ze ook dat een plek kunnen geven in de kerken. Als we het breed dragen, verdelen we de last, en kunnen we onze grootste uitdaging aan: aandacht geven en blíjven geven.’

Bron: Radicale vernieuwing verpleeghuiszorg

Dit artikel is een samenvatting van het artikel over Riederborgh in de publicatie Zicht op verniewing 3. Download het volledige artikel: In gesprek met Marco van Hoek en andere vernieuwers van: Riederborgh

Meer weten

Geplaatst op: 9 maart 2020
Laatst gewijzigd op: 9 maart 2020