Extreme hitte. Welke maatregelen nemen verpleeghuizen?

Voldoende drinken, eet ijsjes en zoek verkoeling. Het Nationaal Hitteplan is actief wegens aanhoudende hitte. In het Hitteplan staat welke verantwoordelijkheden organisaties hebben tijdens een periode van aanhoudende hitte. Voor zorgorganisaties is dit cruciaal; ouderen zijn extra kwetsbaar en kunnen door de hitte last krijgen van allerlei aandoeningen. Wat doen verpleeghuizen tegen de hitte en welke maatregelen kunnen ze nog nemen? We bundelen een aantal goede voorbeelden en tips om deze extreme hitte door te komen.

Nationaal Hitteplan – www.rivm.nl
  • Drink voldoende
  • Draag dunne kleding die enige bescherming biedt tegen verbranding door de zon
  • Zoek de schaduw op
  • Smeer de huid in met zonnebrandcrème
  • Beperk lichamelijke inspanning in de middag
  • Houd de woning koel door tijdig zonwering, ventilator of airconditioning te gebruiken
  • Let extra op mensen in je omgeving die zorg nodig hebben

Waar moeten zorgorganisaties op letten? – Vilans

Zodra de temperatuur 4 dagen op rij boven de 27 graden is, treedt in Nederland het Nationaal Hitteplan in werking.  Waar moeten zorgorganisaties dan op letten. Vilans zet vier punten op een rij:

  1. Voldoende drinken: Het belangrijkste is uiteraard om genoeg te blijven drinken. Ouderen ervaren minder snel een dorstprikkel. Het is dus belangrijk dat ouderen tijdens en tussen maaltijden genoeg drinken.
  2. Afkoeling: Luchtige kleding, ventilatoren, airconditioning en zonneschermen: net als drinken is verkoeling erg belangrijk. Op lange termijn kunnen zorginstellingen hun gebouwen hittebesteding maken door bijvoorbeeld zonwering te installeren, gevels te isoleren en ventilatie te installeren.
  3. Breng in kaart welke cliënten een verhoogd risico hebben: Er zijn ouderen die extra risico lopen, zoals cliënten met hartklachten, diabetes, overgewicht of cliënten die een vochtbeperking hebben.
  4. Schakel mantelzorgers in: Het is belangrijk dat mantelzorgers actief betrokken zijn en opletten dat hun naasten goed drinken.
Lees meer over waar zorgorganisaties op moeten letten tijdens extreme hitte op de website van Vilans

water drinken

Tips van Jasper de Vries, woordvoerder bij het Voedingscentrum
  • Drink elk uur een glas water, ook als je geen dorst hebt. Let daarbij goed op ouderen, want zij krijgen minder snel een dorstprikkel maar hebben wel meer vocht nodig bij warm weer (minimaal 2 liter)
  • Ook koffie en thee (het liefst zonder suiker) tellen mee als vocht. Het is een fabeltje dat koffie uitdroogt.
  • Je hoeft niet extra zout te eten met warm weer. Zorg dat je gevarieerd en regelmatig blijft eten volgens de Schijf van Vijf, dan krijg je voldoende zout binnen. Denk aan een volkorenboterham met 30+ kaas.
  • Mijd alcohol, zeker met warm weer. Alcohol drijft vocht af. Ga je toch alcohol drinken, drink er dan een glas water naast.
  • Extra tip: afkoeltip! Naast voldoende vocht drinken kun je koel blijven door bijvoorbeeld buiten een pet te dragen die je nat maakt met water.

Hitteprotocol bij Zorggroep Solis – KNMI

Met het Nationaal Hitteplan worden zorgverlenende organisaties snel op de hoogte gebracht van de kans op een langdurige periode van warm weer. Zo kunnen ze op tijd maatregelen nemen. Zo ook bij Zorggroep Solis in Deventer, waar verzorgende Hanne van Tol werkt. Bij Zorggroep Solis draait het hitteprotocol op volle kracht.

Dat begint voor Hanne al meteen bij meneer Van Zwieten die haar na een warme nacht opgewekt goedemorgen wenst. Normaal gaat hij ’s morgens onder de douche, maar hij is kortademig en op deze dag kan het zo vroeg al behoorlijk benauwd zijn in de douchecabine. Daarom heeft Hannes collega gisteren met meneer Van Zwieten besproken dat hij vandaag beter op bed gewassen kan worden. Hanne raadt meneer Van Zwieten aan om vandaag luchtige kleding aan te trekken en de ventilator aan te zetten. “Anders is het veel te warm”, zegt ze terwijl ze het bed verschoont zodat meneer Zwieten ook de volgende warme nacht weer in een fris bed ligt.

Lees het hele verhaal over het hitteprotocol bij Zorggroep Solis op de website van KNMI

Hoe herken je uitdroging? – Zorg voor Beter

Tijdige herkenning van uitdroging (dehydratie) bij ouderen is van groot belang. Het stellen van deze diagnose bij ouderen is echter niet gemakkelijk. Een uitgedroogde cliënt herken je vooral aan (meerdere van) deze signalen:

  • De cliënt is suf of verward (delier), heeft last van duizelingen en valt snel.
  • Is soms moeilijk te verstaan. De cliënt verslikt zich snel.
  • Verlaagde bloeddruk, koorts, obstipatie.
  • De cliënt klaagt over dorst, plast weinig en de urine is donker van kleur; dan is er al sprake van een ernstige dehydratie!
  • De cliënt verliest in korte tijd meer dan 3% van het lichaamsgewicht of meer dan 1 kg per dag. Een acute verandering van het lichaamsgewicht kan ook wijzen op overvulling.
  • Gortdroge tong en slijmvliezen.
  • Minder elastische huid (dit is ook een normaal verouderingsverschijnsel), jeuk en huidinfecties.
  • Een cliënt heeft een verhoogde kans op trombose en embolieën, blaasinfecties, luchtweginfecties, nierstenen en decubitus.
Lees meer over uitdroging bij ouderen op de website van Zorg voor Beter

Blog van een verpleegkundige over warme dagen – Lelie zorggroep

Bouillon, limonade, waterijsjes, schaaltjes vla: alles wat vocht bevat is welkom op extreem warme dagen in verzorgingshuis Atrium. “Of we gaan met de bewoners die dat nog kunnen even een ijsje halen”, zegt verpleegkundige Ingrid de Jong. Toen Ingrid anderhalf jaar geleden in Atrium kwam werken, was ze erop gebrand de bewustwording rond hitteproblemen te vergroten. Wat het vooral lastig maakt, is dat ouderen gevoelsmatig bijna geen klachten hebben. “Sommigen bewegen zo weinig dat ze de warmte prettig vinden. Er zijn bewoners die bij een temperatuur boven de 30 graden op hun kamer nog weigeren het zonnescherm te laten zakken, omdat ze het anders koud krijgen.”

Lees meer over de ervaringen van Ingrid de Jong op de website van Lelie zorggroep

ouderen

Eten bij extreme hitte

Naast drinken is goed en gezond eten natuurlijk ook van belang. Door de hitte kan de eetlust verminderen. Blijf toch goed eten en stimuleer je cliënten om hetzelfde te doen. Groenten en fruit bevatten naast water ook een heleboel vitamines en zouten. Soep, bouillon en tomatensap vullen de verloren zouten aan. Geef meerdere kleine porties en tussendoortjes als de eetlust erg klein is.

Tips van Anton François van Eten+Welzijn en oud-themacoördinator van de themagroep HACCP
  1. Probeer drinken leuk te maken. Ouderen zweten niet dus hebben ook geen drang om te drinken. ‘Probeer het daarom leuk te maken door bijvoorbeeld waterijsjes en grote kannen met water en fruit erin’.
  2. Groenten zijn belangrijk. Groenten zitten boordevol met vocht. ‘Ook hier, probeer het leuk te maken om groenten te eten. Bijvoorbeeld: zet de hele dag snack-tomaatjes en andere snackgroenten op tafel’
  3. Eiwit-ijsjes. Als ouderen echt geen eetlust hebben door het warme weer zijn er genoeg eiwitrijke producten. ‘Op deze manier krijgen ze toch nog de benodigde voedingswaarden binnen’.

Anton sluit af met: ‘Door eten en drinken leuk te maken ontstaat ook het gesprek met de bewoners. Staan er snoeptomaatjes op tafel, die er normaal nooit staan, krijg je de vraag “wat is dat?”. Dan kan je het gesprek aangaan en de bewoners uitdagen om het te proeven. Zo krijgen ze toch voldoende vocht en voedingswaarden binnen’.

Recept Healty water – Aardbei
9 Aardbeien
1 Limoen
Halve Komkommer
5 takjes Mint
Ijsblokjes

Snijd de producten in de gewenste vorm en kneus de verse kruiden. Schenk het water (1 liter) in een grote kan en voeg hier de ingrediënten aan toe. Laat dit minimaal een uur in de koelkast staan zodat de ingrediënten zijn smaak af kan geven aan het water. Voeg als laatste de ijsklontjes toe. Bekijk meer verfrissende recepten


Geplaatst op: 26 juni 2019
Laatst gewijzigd op: 26 juni 2019