Kwaliteitsverbetering verpleeghuiszorg

Diana Kole: ‘Hoe kunnen we de nacht net zo vertrouwd doen voelen als de dag?’

Puur, kwetsbaar, zonder opsmuk, ligt ze in haar nachtjapon in bed. Ze heeft jeuk, zegt ze. O, waar? Vraag ik. Nou eigenlijk overal. Wat vervelend, zeg ik. Ik aai haar over haar arm en over haar wang en krijg een vredige glimlach retour. Ik blijf even bij haar zitten en als ik denk dat ze slaapt, sluip ik haar kamer zachtjes uit. Nog geen tien minuten later drukt ze op de bel. De verpleegkundige met wie ik die nachtdienst mee mag lopen, vraagt: ‘ja mevrouw wat is er?’ Ik hoor haar stem: ‘ik heb zo’n jeuk’. Het is de zesde keer dat ze belt met hetzelfde probleem dat er niet lijkt te zijn. Het is een hectisch en drukke nacht. De verpleegkundige rent van hot naar her. In je machteloosheid zou je bijna geïrriteerd raken. ‘Ik ga er wel heen’, opper ik. Ik heb namelijk ontdekt dat het gekke jeuk is. Als er iemand bij haar is, is ie weg. Maar als je weggaat, komt de jeuk weer terug. Misschien is het eenzaamheid of angst om alleen te zijn, dat ze kan oplossen met op het knopje drukken.

Persoonlijk en veel privacy

Supermooi dat de meeste bewoners tegenwoordig een eigen kamer hebben. Het geeft privacy en de mogelijkheid om het naar persoonlijke smaak in te richten, zoals thuis. Mijn oma woonde dertig jaar geleden in een verpleeghuis waar ze haar slaapkamer deelde met vijf anderen. Het leek mij vreselijk. Altijd reuring, altijd wel iemand die snurkt, nooit stil. En nooit even alleen kunnen zijn. De mevrouw “met jeuk” ken ik niet, toch ervaar ik haar als heel vertrouwd. Ze laat mij zonder reserves binnen in haar kamer, heel persoonlijk, heel dichtbij. Zou ze vroeger een relatie hebben gehad? Iemand die in haar buurt was ’s nachts? Die ze kon horen, voelen of misschien wel voor moest zorgen? Ze lijkt me te herkennen, ze kijkt me aan en glimlacht. We praten wat over een schilderijtje in haar kamer. Ze gaapt, ik aai haar weer in slaap. Uit andere kamers hoor ik muziek of een televisie die de hele nacht aan blijft. Deze bewoners vinden dat fijn, dan slapen ze beter….

Checken of alles goed gaat

Ik denk aan een eerdere nachtdienst in een andere kleinschalige organisatie. Die nacht was het heel warm. Veel onrustige bewoners, een verzorgende met engelengeduld en een groot hart voor de bewoners. Ik liep met de verzorgende door de gang van de ene afdeling naar de andere. Plotseling greep ze me bij mijn arm en keek me bang aan. ‘Die auto daar buiten die staat daar anders nooit’. Het verpleeghuis staat aan de rand van een bos. Mooie omgeving…overdag. ‘Die is van mij’, stelde ik haar gerust. We spraken over dat ze soms bang is als ze alleen is in de nacht. Dat de verantwoordelijkheid dan best groot is. Dat er een collega eerder van de trap was gevallen die pas ’s ochtends was gevonden. Dat ze daarom nu een belcirkel hebben waar de verschillende nachtdiensten twee keer per nacht even contact hebben, om te checken of alles nog goed gaat. Dat helpt zeker, maar liever nog zou ze met z’n tweeën willen zijn, al was het maar met een helpende of een vrijwilliger.

Niet meer bang zijn

Bang omdat je alleen bent in de nacht. Of je nou bewoner bent, verzorgende of verpleegkundige. Hoe kunnen we de nacht net zo vertrouwd doen voelen als de dag? In grotere organisaties worden ’s nachts vaak de groepen samengevoegd, zodat je in duo’s bewoners die onrustig of gevallen zijn, kunt helpen. In kleine organisaties is dat lastig te organiseren. Op allerlei plekken worden oplossingen gezocht die bij de specifieke mogelijkheden van een huis passen. Schoonmakers die ’s nachts de algemene ruimtes schoon maken en dus in de buurt zijn als het nodig is. Slaapdiensten als achterwacht. Er zijn vast nog betere en creatiever oplossingen met elkaar te delen, om dat prachtige waardevolle werk in de nacht op een prettige manier te blijven doen.

Bang omdat je alleen bent in de nacht. Of je nou bewoner bent, verzorgende of verpleegkundige. Hoe kunnen we de nacht net zo vertrouwd doen voelen als de dag?

Diana Kole
Themacoördinator en Kennismanager Waardigheid en trots

‘Als kennismanager van Vilans hoor en deel ik graag de ideeën die er zijn. Regelmatig loop ik een nacht mee in een verpleeghuis ergens in Nederland. Ik hou van de nacht, omdat je dan zo dichtbij mensen kan zijn. En steeds weer heb ik bewondering voor de warme en deskundige betrokkenheid van al die verschillende professionals. Deze nachten geven mij inspiratie en energie.’

Meer weten


Geplaatst op: 12 oktober 2017
Laatst gewijzigd op: 12 oktober 2017