‘De leefwereld van de cliënt is de kern van medezeggenschap’

spotlight]Weten wat cliënten echt bezighoudt en dat vervolgens op de agenda krijgen? Steeds meer cliëntenraden en zorginstellingen vinden dat belangrijk. Alice Makkinga biedt hulp met de PARTNER-methode. Hoe het werkt, vertelt ze in de workshop ‘Participeren als PARTNERS’ op het landelijke congres cliëntenraden op 10 december in De Doelen in Rotterdam. Het is een aanpak die prima past bij het thema ‘LEF op locatie’, waarbij durf, daadkracht en kennis vooropstaan.[/spotlight]

Nieuwe werkvormenSchema Partner benadering

Alice Makkinga werkt al jaren met cliëntenraden. De laatste tijd valt het haar op dat de gangbare aanpak niet meer voldoet. ‘Zowel cliëntenraden als zorginstellingen zijn op zoek naar nieuwe werkvormen. Cliëntenraden willen een eigen agenda maken.’ Een paar jaar geleden kwam ze in aanraking met een onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam. ‘Het onderwerp was de leefwereld op de agenda krijgen. Dat triggerde mij. Want de leefwereld van de cliënt is de kern van medezeggenschap. Natuurlijk zijn wetgeving en beleid ook belangrijk, maar wat cliënten bezighoudt is waar het écht om draait.’Schema Partner benadering

Veiligheid

Een manier om die leefwereld naar boven te krijgen is de PARTNER-benadering. ‘PARTNER staat voor: Participatie, Actie, in Relatie met elkaar, Trust, Negotiation of dialoog, Empowerment en Responsiveness vanuit de organisatie’, aldus Alice. ‘Maar omdat veel mensen bij PARTNER-benadering eerder aan een relatiebureau denken, spreek ik liever van “Versterken van Zeggenschap”.’ Volgens deze aanpak stellen cliënten – en familieleden – met elkaar een eigen verbeteragenda op en bespreken die vervolgens met medewerkers. Daarna zetten ze in dialoog samen de benodigde stappen. Voorbeelden heeft Alice genoeg. ‘Veiligheid is een thema dat vaak naar voren komt. Cliënten vinden dat iedereen zomaar kan binnenlopen en weten vaak niet wie wie is. Dat heeft bij één organisatie geleid tot de terugkeer van naambordjes. Ook voeding is een terugkerend thema. Niet alleen de kwaliteit, maar vooral ook de sfeer rondom de maaltijden. Dit zijn dingen die cliënten belangrijk vinden, maar vaak niet op de agenda van het management staan.’

Toegevoegde waarde

Alice benadrukt dat deze nieuwe werkvorm niet in plaats van een cliëntenraad hoeft te komen. ‘In tegendeel, het is eerder een toegevoegde waarde voor de medezeggenschap. Want de punten die “Versterken van Zeggenschap” naar boven haalt, kan de cliëntenraad heel goed vanuit haar adviesrecht formeel inbrengen.’ Daarom kan het voor een cliëntenraad zinvol zijn om deze nieuwe werkwijze te initiëren. ‘Maar’, waarschuwt Alice, ‘de organisatie moet er wel achter staan. Want zonder hulp van de organisatie, bijvoorbeeld in de vorm van een facilitator, is het moeilijk om “Versterken van Zeggenschap” van de grond te krijgen.’

Alice werkt samen met Anke Heijsman en VUmc, Centrum voor Clientervaringen aan de verdere uitrol van ‘Versterken van Zeggenschap’.

Alice Makkinga geniet van het coachen, begeleiden en ondersteunen van mensen in hun ontwikkeling. Inmiddels richt ze zich al bijna 20 jaar specifiek op cliëntenraden. Die keuze had een persoonlijke aanleiding. Toen haar vader in 2001 in een revalidatiecentrum verbleef, verbaasde Alice zich over de soms kleinerende manier waarop medewerkers met hem omgingen. ‘En dat terwijl het zo’n zelfstandige man is!’ Sindsdien werkt ze met cliëntenraden in de ouderenzorg en de ggz, de laatste 10 jaar als zelfstandig ondernemer. Ook in haar vrije tijd is ze graag actief, maar dan in haar eigen groentetuin: ontspannen met haar handen in de grond!

Interview door Ingrid Brons

Meer weten


Geplaatst op: 6 november 2018
Laatst gewijzigd op: 7 november 2018