Dames THe-blik: ‘Jas in de slaapkamerkast quiz’

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse, gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden? Dit is de tweede blogserie die ze voor Waardigheid en trots schrijven over hun zorgvisite ervaringen om de zorgsector scherp te houden en goede zorg te stimuleren.

Een kleine quiz

  1. Heb je een soort van voorhalletje of vaste plek vlakbij de voordeur waar u uw jas en dergelijke kwijt kan? Ja/nee.
  2. Heb je een kapstok om uw jassen op te hangen? Ja/nee.
  3. Indien ja bij vraag 2, heb je de kapstok in de gang vlakbij de deur naar buiten? Ja/nee.
  4. Heb je bij de kapstok een vaste plek zoals een mand of plank voor mutsen, handschoenen, paraplu etc? Ja/nee.
  5. Indien nee bij vraag 1, heb je jouw jas in de slaapkamerkast hangen? Ja/nee.

Wij verwedden er een kopje THe om dat het over-, overgrote deel van jouw antwoorden op de eerste vragen met ja wordt beantwoord en de laatste vraag met nee. En dat staat in schril contrast met de praktijk zoals wij die in verpleeghuizen kennen. Daar is de jas in de meeste gevallen naar de slaapkamerkast verbannen. Uit het oog, uit het hart.

Halletjes met kapstokken

Wij begrijpen het nooit. Bijna alle huizen die wij bezoeken roemen hun huiselijke sfeer. Maar hoort bij huiselijkheid ook niet het besef dat er een buiten is met allerlei typen weer als zon, regen, hagel en sneeuw. Je kunt je afvragen of je je wel genoeg hebt verplaatst in de gewone dingen van het leven als (een) halletje(s) in een verpleeghuis ontbre(e)k()en. Halletjes met een kapstok met daaraan een jas. Of beter gezegd jassen. Want als je naar jouw eigen kapstok kijkt is dat toch ook een allegaartje van jassen waarin je je bij verschillende weersomstandigheden prettig voelt. En waar paraplu’s voorhanden staan. Een halletje met een vloermat waaraan je je voeten veegt, de rollatorbanden even schoon wiegt of de rolstoelbanden schoonwrijft. Met een fietspomp bij de hand om de banden wat op te blazen. En een grote spiegel op ooghoogte, waarin je jezelf even kan bekijken. ‘Zit  mijn jasje goed, zit mijn dasje goed. Vader gaat op stap’, zong Toon Hermans. Maar het is hartstikke waar: je werpt toch vaak even een blik in de spiegel als je naar buiten gaat? Je wilt weten hoe anderen jou straks zien. Je wilt weten of je er een beetje verzorgd uit ziet en niet je muts of hoed scheef op je hoofd hebt, of dat er vlekken op je jas zitten. In verpleeghuizen is het daarbij prettig als er een overzichtskaartje aanwezig is van de buitenomgeving. Daar is een lekker bankje, daar een leuk koffietentje, daar een speelplaatsje. Handig voor wie op bezoek komt en met een bewoner naar buiten wil.

Voldoende thuisgevoel

We horen het weerwoord al. Met een jas bij de deur, daar worden de bewoners onrustig van. Dan willen ze naar buiten. Dan willen ze weg. Maar is dat wel zo? Wil niet ieder mens dagelijks even de buitenlucht in om dan weer lekker de warmte en gezelligheid van het binnen zijn te voelen. Bied je als huis voldoende thuisgevoel, dat bewoners het geen straf vinden om ernaar terug te keren. Bied je voldoende mogelijkheden dat bewoners dagelijks een ommetje kunnen maken om een frisse neus te halen?

En is het erg als dat sporen van natte schoenen of banden achter laat? Hup de dweil erover die bij de hand ligt. En hoe leuk is het niet van een natte paraplu de druppels eraf te schudden en hem uit te laten staan om te drogen. En hoe heerlijk is het wat regenspatjes van een gezicht te wrijven, de handen te pakken die wat koud zijn geworden in de handschoenen en ze warm te wrijven. Het zijn de kleine, gewone intimiteitsmomentjes, die het leven veraangenamen. En wat geeft het als we de natte jas op een kleerhanger moeten laten drogen in het portaal? Dat doet u toch thuis ook? En ook dit geeft weer een praat- en herinneringsmomentje. ‘Ja hoor, we zijn al buiten geweest, de jas is nog nat. Voelt u maar.’

Gewoon naar buiten gaan

Wij komen ook hele projecten op ‘het naar buiten gaan’ in verpleeghuizen tegen. Laatst zagen we zelfs een flyer met goedbedoelde tips om op te letten als je een bewoner mee naar buiten neemt, tot insmeren met zonnecrème toe. Het zal nodig zijn, maar wij missen de essentie van het normaal zijn dat je naar buiten gaat. Dat je dat niet abnormaal of wezensvreemd vindt of dat je er iets bijzonders van maakt.

Voor ons staat jas in slaapkamerkast symbool voor hoe het niet moet. Doe de kleine quiz van het begin tijdens een teambespreking of een familieavond. Het begint met inzicht en dan komt de jas aan de kapstok vanzelf in zicht!

Meer weten


Geplaatst op: 19 februari 2019
Laatst gewijzigd op: 12 maart 2019