Dames THe-blik: ‘Het zit ons niet lekker’

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse, gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden? Op basis van hun zorgvisite ervaringen schrijven ze blogs die verschijnen op de website van Waardigheid en trots.

Thuis voelen op de plek waar je woont, zorgt ervoor dat je kan leven in plaats van bestaan. Je thuis voelen in je stoel, je bed, en in de kleding die je draagt.

De goeie niet te na gesproken- en heus, na zeven jaar en 150 zorgvisites zien wij echt wel een opwaartse beweging in verpleeghuisland- hebben nog te veel zorglocaties een medische, functionele  en geïnstitutionaliseerde uitstraling. Je voelt je meteen klein en verwordt tot een andere persoon dan je wil zijn. Het is de wereld waar praktisch meubilair hoogtij viert, roestvrijstalen etens- en kledingkarren oog en oor domineren en de standaard geleverde licht eikenhouten kamerinrichting van bed, kast en nachtkastje te weinig ruimte laat voor een eigen plek onder de zon. Waar de grote witte slabber met lichtblauw randje de gemaakte vlekken er nog eens extra uit laat springen en de zwabberende joggingbroek die vader aanheeft een ongemakkelijk gevoel bij dochter oproept.

Dames THe – www.zorgvisite.nl
“Wij hebben de afgelopen jaren verschillende gezondheidszorg beurzen in Nederland en daarbuiten bezocht. Wij zagen maar een enkele stand met meubilair waarvan je dacht ‘Ja dat heeft nu iets huiselijks en een prijstelling die geen drempel opwerpt om als individuele consument tot zelf aanschaffen en betalen over te gaan.”

Er is al heel veel onderzoeksliteratuur die aantoont dat medicalisering van het leven door de medische uitstraling van de omgeving en van hulpmiddelen verminderde kwaliteit van leven veroorzaken. Zorgproducten die stigmatiseren tasten het gevoel van eigenwaarde aan, zorgen voor vervreemding van het eigen lichaam en vergroten de zorgafhankelijkheid van de bewoners. We laten dan nog buiten beschouwing wat het doet met de naasten of wat het effect ervan is op de beroepsuitoefening en cultuur. Een lage eigenwaarde zorgt op zijn beurt voor verminderde deelname aan de maatschappij, toenemende isolatie en verslechtering van de kwaliteit van leven.  In ons artikel Natuurlijk Oud dat in het juni 2017 nummer van Geron, het tijdschrift over ouder worden en samenleving is gepubliceerd kunt u dat allemaal desgewenst nalezen inclusief de bronnen.

Wij hebben de afgelopen jaren verschillende gezondheidszorg beurzen in Nederland en daarbuiten bezocht. Enorme hallen waar honderden standhouders de nieuwste zorgsnufjes aan de man brengen. Het merendeel medisch, e-health, functioneel en institutioneel. Wij zagen maar een enkele stand met meubilair waarvan je dacht ‘Ja dat heeft nu iets huiselijks en een prijstelling die geen drempel opwerpt om als individuele consument tot zelf aanschaffen en betalen over te gaan.’

Senioren zijn een snel groeiende consumentengroep.  De ouderen van de huidige en toekomstige generaties blijven langer zelfstandig thuis wonen, zijn geëmancipeerder en gewend om dingen zelf te regelen en te kopen. En ze hebben een naar verhouding beter gevulde portemonnee dan vroeger. Het leven heeft een begin en een einde. Voor iedereen. Daar helpt geen lieve moeder aan. Waar voor de baby-, peuter- en kind fase, de (digitale) etalage van de ‘gewone’ winkels je verleidt om de ‘handicaps’, die nu eenmaal behoren bij die beginfases van het leven op een leuke en speelse manier  te vergemakkelijken, is dat voor de eindfases van het leven dus  heel andere koek. Ga zelf maar kijken met deze bril op. Niks daarvan bij Ikea of de Hema. Je komt uit bij Welzorg of Vegro. Specifieke zorgwinkels waar je niet zonder reden naar binnen gaat. Waarom geen ‘shop in shop’-achtige constructies voor ouderen, waardoor je de drempel verlaagt en het gewoon en gevarieerd maakt?

Het is dan ook opmerkelijk dat in het Kennis en Innovatie topsectorenbeleid van de regering waarvan ‘Life sciences and health’ een van de negen topsectoren is, de medische en e-health technologie  prominent aanwezig is, maar het thema ‘life’, het leven van de mensen zelf, nauwelijks. Het dunkt ons dat de nieuwe Waardigheid en trots minister een grote vinger richting het topsectoren beleid opsteekt en ervoor zorg draagt dat er een beweging van producenten in de meubel-, kleding- en gebruiksvoorwerpen branches, bij consumenten, vormgevers en designers, winkelketens, investeerders in de creatieve industrie, in de zorg, het onderwijs en het onderzoek ontstaat die producten met een positieve associatie op de markt gaat brengen. Kleding, meubilair en hulpmiddelen waar je je in en mee thuis voelt. Die mooi, leuk, praktisch, functioneel, modieus en handig tegelijk zijn. Een assortiment met variatie. Waar je zelf uit kunt kiezen. Geen eenheidsworst. Waar je ‘natuurlijk’ oud in kunt worden. Of dat nu thuis is of in het verpleeghuis is. Daar hoort geen verschil tussen te zijn.

Zie ook het artikel Natuurlijk Oud in Geron, tijdschrift over ouder worden en samenleving, juni 2017 onder meer van de hand van een van de Dames THe. Op www.stichtingthuisvoelen.nl treft u ook het verslag van de bijeenkomst over het opzetten van een thuis voelen laboratorium.

Meer weten


Geplaatst op: 17 oktober 2017
Laatst gewijzigd op: 26 oktober 2017