Kwaliteitsverbetering verpleeghuiszorg

Dames THe-blik: ‘Schoten voor open doel’

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse, gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden? Op basis van hun zorgvisite ervaringen schrijven ze blogs die verschijnen op de website van Waardigheid en trots.

Kent u de Monty Python video waarin de Griekse en Duitse filosofen elftallen een Philosphers World Cup wedstrijd tegen elkaar spelen?  Hilarisch, hoe de Duitse filosofen het ene na het andere doelpunt scoren, terwijl de Griekse filosofen met elkaar blijven delibereren over hun tactiek. Dat beeld komt regelmatig op ons netvlies als we tijdens onze zorgvisites zien welke ‘schoten voor open doel’ verpleeghuizen kunnen maken op het gebied van  sport en spel. Mogelijkheden om het bij naasten makkelijker te maken bij (groot-) vader, moeder, tante of oom op bezoek te komen.  Wij weten maar al te goed dat het niet altijd meevalt bij iemand  met geheugenproblemen op visite te gaan.

Dames THe – www.zorgvisite.nl
“Wij pleiten voor het opengooien van de functionele ruimtes. Noem ze hobby kamers of ruimtes. Je kunt over veel lang praten, maar je kunt het ook gewoon doen. Sport en spel, het kan echt wel.”

Leg contacten in de buurt

Op onze zorgvisites zijn we heel dikwijls bij verpleeghuizen die bijna grootgrondbezitter lijken te zijn. Veel te weinig wordt die luxe aan eigen buitenruimte benut voor bijvoorbeeld een avonturenspeelplaats, een leuk speeltuintje (en niet alleen de obligate wipkip), een zandbak, een pierenbadje, een tennisbaantje of een voetbal-, basket-, of volleybalveldje. Nu weten wij heus wel dat de verpleeghuisbewoners zelf daar niet meer om (kunnen) zitten te springen. Maar voor de jongere generaties kan het een stimulans zijn om wel regelmatig hun (over) grootouders te bezoeken en hen mee te laten genieten van het spel van de kinderen.

We zien ook vaak dat er sportvelden liggen naast de door ons bezochte verpleeghuizen. Het valt ons dan op dat het zicht vanuit de woonkamers meestal niet gericht is op wat daar op die sportvelden gebeurt, maar in plaats daarvan met de rug daarnaar toe gekeerd is en er getuurd wordt op niks anders dan kijkgroen. Hoge hekken moeten voorkomen dat er een bal op het terrein van het verpleeghuis komt of dat er een gemakkelijke verbinding  ontstaat. U begrijpt het verpleeghuizen. Ons devies, zoek in de bouw, maar ook letterlijk contact met de sportverenigingen om u heen.

Kijk wat je kunt  combineren qua belangen en qua leeftijden. Neem het voorbeeld van een zwembad (-je). Als je dat in huis hebt kun je veel betekenen voor de bewoners, maar ook voor mensen van buiten. Je hoeft dat niet alleen te doen. Zoek  samenwerking met een zwemvereniging. Mooie voorbeelden zijn te vinden in Lelystad en in Rijswijk. Daar blijkt wel mogelijk wat ze in Zwolle niet gelukt is. Daar ging het zwembad in het verpleeghuis op slot omdat het niet te exploiteren zou zijn. Wij vragen ons dan af: zijn ze in Zwolle wel creatief genoeg geweest in het vinden van oplossingen? Is er voldoende out of the box gedacht en heeft men gezocht naar combinaties met andere belangen van bv peuterzwemmen, zwemverenigingen, de gemeente etc.?

“Ons devies, zoek in de bouw, maar ook letterlijk contact met de sportverenigingen om u heen.”

‘Bespeel mij’

Kijken we naar wat binnen verpleeghuizen aan sport en spel beschikbaar is dan zit dat gestopt in functionele ruimtes van de dagactiviteiten of de fysiotherapie. En die gaan na werktijd op slot. Waarom eigenlijk? Bewoners gaan vaak vroeg naar bed omdat het in de avonduren zo stil en saai is in de verpleeghuizen. Daardoor zijn ze ook weer onrustiger etc overdag? Voor wie nog wat zou willen bewegen biedt openstelling van die ruimtes ’s avonds een plezierig alternatief.

Spelletjes waarover verpleeghuizen vaak wel beschikken, liggen meestal niet voor het grijpen, maar zijn opgeborgen in afgesloten ruimten of in kasten, waardoor je ze niet meteen ziet. Dat moedigt niet aan er gebruik van te maken. Kijken we naar modernere zaken als een tovertafel dan geldt daar ook voor: zet hem in de spotlight om er als bezoekers samen met de bewoners aan te gaan zitten. Je zult -net als wij-  ervaren dat de getrainde bewoners je te baas zijn. Hoe mooi is dat.

Vaak ook zien we dat de piano weggewerkt staat in een uithoek van het restaurant of onder de trap, zodat het totaal niet uitnodigt om er op te gaan spelen. Ons advies: Zet de piano op een centrale plaats met een uitnodigend bordje erop: ‘bespeel mij’, zoals dat ook op stations geregeld is. Met kinderspeelhoekjes is het vaak niet anders: Lego op een Ikea tafeltje in een zo ver mogelijk afgelegen hoekje lijkt het maximaal haalbare. Een enkel verpleeghuis maakt daarop een uitzondering met een ingericht gamecenter of bij de winkel van die kleine kermisattracties, met een boekenplankje vol leuke kinderboeken of een hinkelbaan in het glimmende marmoleum in de gang ingelegd. Of neem de duo fietsen die er in vele varianten zijn. Maak het makkelijk erop te stappen of de rolstoel eraan te verbinden.

Piano bij Evean

Sport en spel, het kan echt wel

Wij pleiten voor het opengooien van de functionele ruimtes. Noem ze hobby kamers of ruimtes. Denk ook  veel meer aan het terughalen van oude ambachten en aan klusruimtes waar  vooral mannen hun hart kunnen ophalen. Combineer dat met nu vaak weggestopte technische ruimtes. Laat die medewerkers hun kwaliteiten ook inzetten en bewoners of bezoek bij hun werk betrekken. Alleen er naar kunnen kijken is al een verpozing. Maak er fijne open ruimtes die  stimuleren om er wat te gaan doen, te knutselen, te frutselen en te klussen. Hang fleurige posters op met voorbeelden. Of maak een boekje met simpele dingen om samen met een bewoner of meerdere bewoners te doen.

Zorg als professional voor een aangename dag. De facto is dat de rol van activiteitenbegeleiders: Zij horen in ‘the lead’ te zijn om medewerkers en naasten daarop te coachen, te stimuleren. Zorg als activiteiten begeleiding voor een mooi pakket op de afdelingen of woongroepen voor hen die minder zelfstandig nog zijn. Je hoeft echt niet bang te zijn voor je baan, je bent meer dan nodig om ervoor te zorgen dat zorgmedewerkers geëquipeerd zijn (met inzichten en materialen) voor een aangename dag invulling.

Je kunt over veel lang praten, maar je kunt het ook gewoon doen. Sport en spel, het kan echt wel.

 Meer weten

  • Lees ook de eerdere blogs van de Dames THe-blik
  • Met de publicatie vanaf 2007 van hun boeken ‘Thuis Wezen’, ‘Thuis Voelen’ en ‘Thuis Zijn’, alsook het boek ‘En zij leefden nog goed en tevreden. Hoe de bureaucratie bijdraagt aan betere ouderenzorg’, breken de Dames THe een lans voor het Thuis Voelen  en beschrijven zij hoe  kwaliteitsverbeteringen in de langdurige zorg praktisch en door iedereen kunnen worden opgepakt. Op de website www.zorgvisite.nl vindt u alle verdere informatie.
  • Abonneer u op de nieuwsbrief (via website zorgivsite) van de Dames THe en ontvang steeds de nieuwste zorgvisite en tips.

Geplaatst op: 27 maart 2018
Laatst gewijzigd op: 26 maart 2018