Dames THe-blik: ‘Kom van dat dak af’

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse, gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden? Dit is de tweede blogserie die ze voor Waardigheid en trots schrijven over hun zorgvisite ervaringen om de zorgsector scherp te houden en goede zorg te stimuleren.

‘Kom van dat dak af’ is de titel van de eerste Nederlandse rock en roll hit uit 1960. Dat lied hoorden we recent nog in De Wereld Draait Door, waar de zanger Peter Koelewijn aan tafel zat vanwege de uitgave van zijn autobiografie.

Tijdens onze zorgvisites schenken wij veel aandacht aan uitzicht en het naar buiten kunnen kijken van de bewoners. Onze conclusie is dat daar nog werelden in te winnen zijn. Een aspect daarvan is de daken, waar bewoners zoal op uit kijken. Heel veel verpleeghuizen bestaan uit aan elkaar geplakte blokkendozen, met een variatie aan bouwhoogten. Met als gevolg dat veel bewoners uitkijken op platte daken, die liefst bekleed zijn met zwartgrijs bitumen als dakbedekking. Nog afgezien van het feit dat deze daken een niet onaanzienlijke warmte afgeven, vormen ze vooral een troosteloos geheel om op uit te kijken. En veel bewoners kijken daar op uit.

Ondergeschoven kindje

Terwijl al lang bekend is dat uitzicht op een stukje groen een helend effect op de mens heeft. Wij zien ook best dat er verduurzaming en Green Deal initiatieven zijn in de zorgsector. Maar wat ons daarbij opvalt is dat het eigenlijk alleen gaat over de interne energiehuishouding als materiaalgebruik, gebouwisolatie via dubbelglas, mechanische ventilatie, ledverlichting, zonnepanelen, warmte koudeopslag, warmtepomp, groene stroom, gasloos bouwen etc. De daken blijken bij deze energietransitie het ondergeschoven kindje te zijn. Een heel enkele keer treffen we een dak dat belegd is met een groene mat, een zogenaamd sedum dak, maar dat is eerder uitzondering dan regel.

Groene daken

Het kan veel mooier en in onze fantasie doemen dan tijdens onze zorgvisites mooi aangelegde daktuinen op of daken met mooie groene begroeiing, zoals planten en vetkruid, insectenhotels, vogelhuisjes. Goed voor de bewoners, die een veel leuker uitzicht krijgen en goed voor het klimaat. Op de hoge, hoge daken zingen we eerdaags weer. Zou het niet een mooi idee zijn Sinterklaas de komende weken het dak op te sturen met een stimuleringsregeling inspirerende, belevingsgerichte groene daken in de zorg?

Systeemplafond

De ommezijde van het dak is het plafond. Kijkt u wel eens omhoog in een verpleeghuis, dan zult u met ons ontdekken dat het systeemplafond favoriet is in verpleeghuisland. Wij gruwen bij het zien van deze wit vergeelde lage gatenkaas plafonds met rechthoekige tl-verlichtingen. Ze zorgen voor een verstikkend en verweesd gevoel. Heeft nog iemand van u een dergelijk plafond thuis?

Uit ervaring weten we dat zich boven die systeemplafonds een behoorlijke loze ruimte bevindt, vaak wel van een kleine meter. Die loze ruimte is er om de leidingen in weg te werken en er makkelijk bij te kunnen. Het is toch geen ingewikkelde gedachte om deze ruimte terug te winnen en een heel andere ambiance te creëren door de leidingen, wellicht wat opgepimpt te laten zien? Je creëert er ruimte en beleving mee. En dan wordt het ook leuker om de blik eens omhoog te richten en te kijken, zoals Ramses Shaffy het in 1966 bezong: ‘Sammy loop niet zo gebogen. Denk je dat ze je niet mogen? Sammy met je ogen. Sammy op de vlucht. Hoog Sammy. Kijk omhoog Sammy….’

Kijk omhoog

Onze oproep aan de verpleeghuizen is: Sla de ogen niet ten hemel met de verzuchting hoe zwaar het wel niet allemaal is, maar kijk omhoog met het optimisme dat je weet wat je goed kan doen voor de ander. Daar is best even bij stil te staan!

Meer weten


Geplaatst op: 13 november 2018
Laatst gewijzigd op: 13 november 2018