Dames THe-blik: ‘Hard nodig: een heel kwaliteitskader’

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse, gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden? Op basis van hun zorgvisite ervaringen schrijven ze blogs die verschijnen op de website van Waardigheid en trots.

Het kwam weer even hard binnen zetten bij de start van het nieuwe jaar. Het artikel in het AD dat Jo en Hennie, beiden 94 na 72 jaar huwelijk uit elkaar dreigden te worden gehaald vanwege een verpleeghuisopname. Het blijft onmenselijk dat dit soort angsten worden aangewakkerd, terwijl het volstrekt onnodig is. Al in 2003 (!) sprak de Tweede Kamer uit dat gedwongen scheiding niet mag. Na een incident begin 2014 heeft de toenmalige staatssecretaris van VWS, Martin van Rijn dat nog weer eens benadrukt. En ook de nieuwe minister De Jonge haastte zich gelukkig om het te redresseren. Het lijkt wachten op een volgend incident, omdat de structurele achterliggende factoren niet worden aangepakt en het beleid en het systeem verkokerd zijn ingericht.

De 2,1 miljard die het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg onverwacht heeft opgeleverd zal dit probleem niet oplossen, omdat het zich tot de verpleeghuizen beperkt en aan de relatie naar bv de 70 % van de ouderen met een blijvende zorgvraag die thuis wonen volledig voorbijgaat. De roep om een Kwaliteitskader ook voor de wijkverpleging is te beperkt. Wij pleiten voor een algeheel kwaliteitskader onafhankelijk van de plek waar de ouderen met een blijvende zorgvraag woont. De extra 2,1 miljard kan zo evenwichtiger worden ingezet. Onderstaande praktijkvoorbeelden maken het duidelijk.

Dames THe – www.zorgvisite.nl
“Het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg is het halve werk. Voor het hele werk geven we een paar aftrappen in deze THe-blik”

Zorgwenselijke antwoorden voor een begeerde ZZP indicatie

Wij maken mee dat een 93-jarige nog zelfstandig wonende oudere en haar kinderen zich immense zorgen maken of moeder wel slecht genoeg is om een ZZP 4 plus te krijgen. Na een paar fysiek slechtere periodes zijn ze gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat het verstandig is dat moeder  (waarvan het koppie nog aardig scherp is) eigen huis en haard inwisselt voor een meer beschermde woonomgeving. Hele rollenspellen worden met de kinderen gehouden om maar de ‘zorgwenselijke’ antwoorden te kunnen geven op het moment suprême: het bezoek van het CIZ. En waarom? Omdat het bij de ‘intramurale’ ZZP ‘en om de zorg draait en de sociale en veilig wonen factoren onderbelicht blijven in de afweging.

Woonkosten naar woonkwaliteit en een eigen bijdrage systematiek

Wij maken ook mee dat mensen zelf veel te laat tot het inzicht komen dat een verhuizing naar een beschermde en veilige woning wenselijk is. Onder meer de veel hogere inkomensafhankelijke eigen bijdrage die men betaalt (al direct nadat de intramurale indicatie is vastgesteld) in vergelijking tot de eigen bijdrage thuis, is een obstakel. De veel hogere eigen bijdrage (op basis van de Wet Langdurige Zorg) hangt samen met de wooncomponent die er dan in is opgenomen. Die is intramuraal -gek genoeg- in alle gevallen gelijk. Terwijl er wel heel grote woonkwaliteit verschillen zijn is.

Waar de één in riante nieuwbouw woont in een 2-kamer appartement, annex aan een gemeenschappelijk woonkamer en tuin, zit de ander voor het zelfde geld in een pijpenlaatje twee hoog achter met gedeeld sanitair. Waarom blijft de intramurale sector toch zo hardnekkig ondoorzichtig zowel kwalitatief als qua kosten, op de woonkosten-component?  Zowel uit de private woon-zorg initiatieven als uit de woon-zorg initiatieven in natura kennen wij voorbeelden waarbij deze kosten transparant worden gemaakt: al naar gelang het aantal m2 wonen, het wooncomfort en de staat van gebouw en de voorzieningen die geleverd worden, varieert de rekening.  Jo en Hennie debacles zijn dan uitgesloten.

Investeer in vertrouwen en in woonmaatjes

Te lang wachten alvorens het besluit te nemen om naar een woonzorgcentrum/verpleeghuis te verhuizen is mede ingegeven door onzekerheid en angst. Waar kom ik terecht? Ik ken daar niemand.  Wat moet ik allemaal wel niet inleveren. Kan ik in mijn eigen buurtje blijven waar ik me vertrouwd voel, waar ik m’n loopje kan blijven doen. Onbekend maakt onbemind. En waarom eigenlijk? Woonzorgcentra en verpleeghuizen kunnen veel meer doen om zorgafhankelijke ouderen op een natuurlijke wijze de drempel te laten nemen.

Door de mensen in de buurt, wijk, het dorp op te zoeken. Niet met een zorgverhaal, maar met een verhaal hoe je je een prettige en veilige oude dag voorstelt, zoals die bij je past. Door te vragen, en mee te denken, hoe je behoeften die er leven een plek kunt geven. Door de mensen die in thuiszorg zijn of bij je op de wachtlijst staan al uit te nodigen deel te gaan nemen aan de ontspannings-, recreatieve en culturele dingen die er in huis gebeuren. Door te vragen naar de persoonlijke omstandigheden; zijn er broers of zusters of vrienden of buren die al ergens in een beschermde woonvorm wonen? Zou u het fijn vinden daar ook te kunnen gaan wonen? En door te zorgen voor een goede spreiding van beschermd wonen gebouwen per buurt, wijk, dorp.

Ooit een acute dementie meegemaakt? Het indicatie en eigen bijdrage systeem veroorzaakt spoed.

De te late CIZ indicaties zijn een mega boosdoener, die veel menselijk leed veroorzaken. Waarom? Omdat het grote aantallen spoedopnames veroorzaakt. Spoedopnames die vrijwel altijd tot gevolg hebben dat een oudere op een plek komt die niet de eigen keuze is. Dat leidt tot traumatische ervaringen, ook bij familie. En het veroorzaakt gehaast en kunst- en vliegwerk gedrag bij de medewerkers. En waarom is dat nodig?

Ooit een acute dementie meegemaakt? Het blijft opmerkelijk dat een ziektebeeld als dementie met een tijdsverloop van gemiddeld 8 jaar zo vaak tot holder de bolder en houtje touwtje constructies leidt. Waarom kan er niet op gemotiveerd advies  van het geriatrisch eerstelijns team een indicatie worden afgegeven dat achteraf door CIZ cq zorgkantoor wordt gesanctioneerd. Zonder gevolgen voor de oudere die het betreft, maar wel ter lering -indien het niet goed is gedaan- voor volgende casussen? Tevens dient direct de onbegrijpelijke regel te worden geschrapt dat als je een intramurale indicatie hebt, ook al woon je nog thuis, je dan meteen de voor intramuraal verblijf veel hogere eigen bijdrage moet gaan betalen. Dat draagt alleen maar bij aan nog meer spoedverhuizingen naar verpleeghuizen.

Het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg is het halve werk. Het hele werk, waarvoor we een paar aftrappen in deze THe-blik geven, moet met gezwinde spoed worden gedaan. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

Meer weten


Geplaatst op: 13 februari 2018
Laatst gewijzigd op: 13 februari 2018