Dames THe-blik: Brief van oma

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse schijven hun tweede blogserie voor Waardigheid en trots over hun zorgvisite ervaringen om de zorgsector scherp te houden en goede zorg te stimuleren. De Dames THe gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden?

Op 16 januari 1968 schreef Oma vanuit het bejaardenhuis in Amsterdam Osdorp:

‘Wij hebben je brief ontvangen en waren blij eens wat van je te horen. [..] Met ons gaat het wel weer een beetje, maar op straat gaan wij nog niet, want het is een beetje mistig weer en dat is niet zoo best. […] het is hier een heel mooi huis en is mooi ingericht. Wij wonen op de derde verdieping en die is gisteren vol gekomen, want er zijn 4 echtparen bij gekomen, naast ons hadden we nog steeds geen buren, maar die zijn Vrijdag nu gekomen en toevallig is dat een Mijnheer die met Oom Rinus op één afdeling gewerkt heeft. Wij gaan ’s morgens om half elf naar beneden met de lift om gezamenlijk koffie te drinken, dan gaan we om half twaalf weer naar boven en om 12 uur warm eten. Het eten is hier best hoor en volop, zodat wij geen honger leiden. Wij hebben ook een klein koelkastje en daarbovenop een electrieke kookplaat om koffie en thee te zetten. Ook hebben wij een eigen Doescel en W.C. Wij hebben uitzicht op de Sloterplas en Zaterdag waren er jongens op aan het schaatsen rijden. […] Gegroet van Opa en Oma en een kus van ons beiden. Daaaaag Oma.’

Kamer 365 staat op de achterkant van de envelop. Oma en Opa beschikten over een tweekamerappartementje met een smal balkon. Opa en Oma, geboren in 1892 en 1894, waren op 76- en 74- jarige leeftijd naar een bejaardenhuis verhuisd. Daarvoor woonden ze enkele jaren in een speciale ouderenwoning die in de naoorlogse jaren nog onder een zo karakteristiek trapportaal met acht flats werden gebouwd. Ze waren nerveus of ze wel ‘goed genoeg van gezondheid’ waren om tot het bejaardenhuis toegelaten te worden. Opa had immers een mank been, waarmee hij trok tijdens het lopen. Opa heeft maar kort van het ‘all-inclusive’ bejaardenhuis kunnen genieten. Een klein jaar later is hij overleden. En Oma moest toen meteen verhuizen naar een eenkamer-appartement in het huis. Daar woonde ze tot haar overlijden in 1977.

Ontwikkeling ouderenzorg

Als je deze brief meer dan vijftig jaar later nog eens op je in laat werken, besef je enerzijds goed welke ontwikkeling de ouderenzorg heeft doorgemaakt. Je moest gezond zijn voor een bejaardenhuis ‘ticket’; nu moeten hoog kwetsbare ouderen er leugentjes om bestwil tegenaan gooien om maar aan de vereiste hoge indicatie van minimaal ZZP 4 plus te voldoen. In 1968 wilden Opa en Oma heel graag naar het bejaardenhuis; nu is het vaker een persoonlijk, al dan niet terecht, schrikbeeld. Toen moest je na het overlijden van je partner intern verhuizen; nu kun je op je stekkie blijven. En kijk eens naar de leeftijden, die liggen nu zeker tien jaar hoger voordat iemand naar een verpleeghuisvorm verhuisd. Maar liefst twee jaar leeftijdswinst per decennium.

Gewone dingen

Lees eens verder mee wat Oma schrijft over de gewone dingen die van belang zijn voor hun dag in het bejaardenhuis. Mistig weer; dat vinden ze niet zo best. Er is een hunkering wel weer naar buiten te kunnen gaan. Nu er voor het eerst van hun leven op een derde etage wordt gewoond, wordt de lift genoemd om ‘beneden’ te kunnen bereiken. Nieuwe buren en -gelukkig- een bekende via hun zoon Rinus erbij. Een vertrouwd dag patroon met elementen van samen (het koffie drinken) en op zichzelf (naar boven gaan om op de eigen kamer te eten). Best eten en geen honger hoeven lijden. Blijkbaar wordt het zelf hebben van een koelkastje en kookplaatje erg gewaardeerd om de eigen regie te houden. Door de eigen Doescel en W.C. te benoemen laat ze blijken zelf over lijf en leden te gaan en blij te zijn dat het verleden van ‘naar het badhuis’ gaan en je open en bloot te stellen aan vreemden niet meer hoeft. Levendigheid buiten; de schaatsende jongens op de plas om naar te kijken.

De brief van Oma bevat in zijn eenvoud vrijwel alle -hieronder nog eens opgesomde- zorgvisite elementen om ook in de huidige ouderenzorg als leidraad te hanteren.

Zorg dienstverlenend aan het gewone en waardige leven dat bij de oudere past

  • Frisse lucht en naar buiten kunnen gaan
  • Beweging en vrijheid(sgevoel)
  • Lekker eten en drinken
  • Ontspanning, beleving, hobby’s, een prettige dag
  • Informatie, communicatie en bejegening

Meer weten over Dames THe?


Geplaatst op: 23 oktober 2019
Laatst gewijzigd op: 17 oktober 2019