Dames THe-blik: ‘Als je leest ben je nooit alleen’

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse zijn terug en gaan door met het schijven van blogs voor Waardigheid en trots. Een tweede blogserie over hun zorgvisite ervaringen om de zorgsector scherp te houden en goede zorg te stimuleren. De Dames THe gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden?

Deze tegeltjes wijsheid hebben de Dames THe in hun kindertijd met de paplepel ingegoten gekregen. Wij werden thuis gestimuleerd te lezen en naar de openbare bibliotheek te gaan. Ook rolden er weekbladen door de brievenbus. De Donald Duck voor de kinderen en Panorama en Libelle voor de ouders. En in onze tienerjaren haalden we onze ouders over om een abonnement te nemen op een progressieve krant. Het was deel van de opvoeding in een tijd waarin een rijk gevulde boekenkast geen gemeengoed was. Nu kunnen heel veel mensen een leven zonder een enigszins chaotische boekenkast in huis zich nauwelijks meer voorstellen. Zo’n kast waar je zo nu en dan mijmerend voorstaat, terwijl herinneringen aan mooie verhalen je te binnen schieten. De boekenkast haalt zelfs het straatbeeld. Her en der staan boekenkastjes aan de straat, waarin buurtbewoners de door hen gelezen boeken aan voorbijgangers aanbieden. En ook in kringloop winkels tref je  een boekenassortiment waar je u tegen zegt.

Nu weten wij ook wel dat lang niet ieder mens een boekenliefhebber is. Wel weten we uit eigen kring dat ouderen tot ver in het dementieproces, of nog zelf kunnen lezen of het prettig vinden te worden voorgelezen. Vooral boeken waarin ook afbeeldingen staan creëren een balans tussen de rust van het voorlezen en een moment waarop je samen naar de afbeelding kijkt en erover praat. Het is eigenlijk niet anders dan in de kindertijd. Het lezen van boeken brengt je in een andere wereld. Een wereld waar je in kunt wegdromen, je kunt ontspannen en het erom kunt laten spannen. Een wereld voor jezelf en een wereld om met anderen te delen.

Voor naasten die op bezoek komen in het verpleeghuis is voorlezen of het praten over boeken ook een bezigheid die het bezoek op een laagdrempelige manier prettiger maakt, waardoor men ook langer blijft. Je hebt er geen training voor nodig en het kost weinig tot niks.

Hoe gaan de verpleeghuizen met boeken en lezen om? We hebben wisselende ervaringen. In sommige woonzorgcentra staat al direct in de hal een brede, goed gevulde en open boekenkast bij een leestafel, terwijl je bij andere huizen op een willekeurige plek een achteloos neer geplempte, stapel verouderde tijdschriften aantreft. We zien met slot en grendel afgesloten, strak en keurig in het gelid ingerichte  boekenkasten waar op een achternamiddag in de week iemand van de bibliotheek of een vrijwilliger aanwezig is om grote letter boeken uit te lenen. Of zelfs treffen we boekenkasten aan met daarbij een bordje: NIET AANKOMEN.

10 tips over lezen in het verpleeghuis
Wij  bieden u bij deze exclusief voor Waardigheid en trots Zorgvisite een top tien tips over lezen en boeken.

  1. Vraag al in de fase voor iemand naar het woonzorgcentrum/verpleeghuis gaat verhuizen naar de leesgewoonten en interesses.
  2. Heeft iemand een abonnement op een krant en/of tijdschrift? Vraag de familie dat aan te houden. Is iemand gewend de krant ‘s morgens in ochtendjas uit de brievenbus te halen en/of bij het ontbijt te lezen? Houd dat in stand.
  3. Zorg voor leeshoekjes en boekenkasten door het huis en maak ze goed bekend. Vraag familie en bewoners om lees-, kunst- en fotoboeken, gedichtenbundels, plaatjes- en strip boeken, die thuis niet meer gelezen worden, in te brengen. Raakt er eens eentje zoek , dan vult het zich vanzelf wel weer aan of anders is een oproep voldoende om de gewenste voorraad op peil te brengen.
  4. Nodig schrijvers uit om hun boeken te promoten in het huis en erover in gesprek te gaan met bewoners, naasten en buurtbewoners. Natuurlijk kunnen de boeken er met een handtekening van de auteur ook meteen gekocht worden. Zo combineer je cultuur, naasten bezoek en buurtbereik.
  5. Leg contact met de meest nabije boekwinkel. Wil deze niet met enige regelmaat een standje met boekenverkoop in huis doen?
  6. Biedt de mogelijkheid van leesclubs voor bewoners, hun naasten en buurtbewoners. Maak duidelijk dat leesclubs waarin bewoners en naasten zitten ook welkom zijn in het woonzorgcentrum.
  7. Zorg voor hoeken met kinderboeken.
  8. Biedt auteurs een ‘schrijvers in residence’ plek aan met de vraag als tegenprestatie regelmatig uit eigen of andermans werk voor te lezen .
  9. Communiceer met grote regelmaat dat voorlezen leuk is en een weldaad voor iedereen. Breng teksten/gedichten op ooghoogte op muren aan en stimuleer het hardop voorlezen ervan. Of regel dat er op de gangen en in ruimten waar mensen met dementie wonen af en toe -als je langskomt- mooie rustige teksten en gedichten via sensoren worden voorgelezen, die net een moment van aandacht of herkenning creëren.
  10. Organiseer boekenruil dagen en schrijf/gedichten wedstrijden voor jong en oud tijdens bv de Boekenweek. Bundel de ingezonden stukjes tot een alternatief Boekenweek geschenk. En waarom dan niet afsluiten met een alternatief boekenbal?

Wie schrijft die blijft en wie leest beleeft.

Meer weten

  • Lees ook de eerdere blogs van de Dames THe-blik
  • Met de publicatie vanaf 2007 van hun boeken ‘Thuis Wezen’, ‘Thuis Voelen’ en ‘Thuis Zijn’, alsook het boek ‘En zij leefden nog goed en tevreden. Hoe de bureaucratie bijdraagt aan betere ouderenzorg’, breken de Dames THe een lans voor het Thuis Voelen  en beschrijven zij hoe  kwaliteitsverbeteringen in de langdurige zorg praktisch en door iedereen kunnen worden opgepakt. Op de website www.zorgvisite.nl vindt u alle verdere informatie.
  • Abonneer u op de nieuwsbrief (via website zorgvisite) van de Dames THe en ontvang steeds de nieuwste zorgvisite en tips.

Geplaatst op: 17 mei 2018
Laatst gewijzigd op: 18 mei 2018