Dames The-blik: ‘Aan tafel’ naar eigen smaak

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse, gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden? Dit is de tweede blogserie die ze voor Waardigheid en trots schrijven over hun zorgvisite ervaringen om de zorgsector scherp te houden en goede zorg te stimuleren.

Het is fijn als verpleeghuizen ruimte bieden voor de gewoonten van hun bewoners. Niks geen gedwongen gezamenlijkheid als bewoners daar geen behoefte aan hebben. De inrichting van verpleeghuizen doet er wat dat betreft toe.

‘Eet gezellig met ons mee’

45 jaar lang heeft meneer Jansen z’n avondeten samen met kinderen en vrouw en toen de kinderen het huis uit waren alleen met z’n vrouw, aan tafel genoten. Toen hij 15 jaar geleden weduwnaar werd ruilde hij de tafel in voor de bank en schoof hij figuurlijk aan bij Matthijs van Nieuwkerk op het moment dat die bij DWDD ‘Aan tafel’ riep. Toen het verpleeghuis onontkoombaar werd, was het hem vreemd dat zijn warme maaltijd hier tussen de middag wordt opgediend en dat hij geacht werd deze aan tafel te nuttigen samen met nog 7 andere medebewoners. Veel liever at hij alleen op z’n eigen kamer, maar dat wordt door het verzorgend personeel niet gezellig gevonden. Kom op meneer Jansen: eet gezellig met ons mee. Het gaat niet altijd zo, maar bij veel verpleeghuizen zit deze ‘gewoonte’ er diep in gesleten. “Laat meneer Jansen”, zeggen de Dames THe. En waarom zou het niet mogelijk zijn dat hij ’s avonds z’n warme maaltijd krijgt, al moet deze dan opgewarmd worden in de magnetron.

Een beetje meebewegen

Onze nicht Kitty had het niet zo op warm eten. Liever had ze in plaats van een warme maaltijd een boterham met een kroketje, een uitsmijtertje, een visje of een plak kaas. En ze was al helemaal niet van dat gezamenlijk aan tafel zitten. In het verpleeghuis waar zij woonde werd rekening gehouden met haar gewoonte en zorgden de zorgmedewerkers ervoor dat ze toch voldoende vitaminen binnen kreeg, door haar ‘aangeklede broodmaaltijd’ aan te vullen met een lekker slaatje en fruit. Het werd haar op haar kamer aangereikt. In haar laatste levensjaar zocht ze toch de gezelligheid van het gezamenlijk avondeten en dat was ook goed. In dat kleinschalige verpleeghuis werd ’s avonds aan tafel gegeten wat de pot schafte en had men niet de gewoonte keuzemenu’s aan te bieden. Hier kwamen ook net als thuis de pannen of schalen gewoon op tafel om zelf op te scheppen of je daarbij te laten helpen door een medebewoner of een verzorgende. Bij deze avondmaaltijden werd wel rekening gehouden met wat bewoners absoluut niet lekker vonden. Een beetje meebewegen kan net als thuis nooit kwaad.

De inrichting van verpleeghuizen

De inrichting van restaurants in verpleeghuizen kan ook heel dwingend focussen op gezamenlijkheid is onze ervaring. Nog te vaak komen we terecht in balzalen, waar elke vorm van intimiteit ontbreekt. Waar de bewoners -waarvan velen in een rolstoel- op een plek worden gezet aan rechthoekige donkerbruine houten tafels, gedekt met papieren placemats en met een kunstbloemetje en het maggiflesje erop, waarlangs het bedienend personeel vanaf etenskarren de maaltijden serveert. Als de bewoners dan ook nog zo’n witte slabber om hebben, dan bekruipt ons een treurig gevoel. Na bijna 180 zorgvisites voelen wij ons zelfs er nog ongemakkelijk bij om mee te gaan eten, ondanks de veelvuldige aankondigingen dat het restaurant openstaat voor mensen van buiten.

Interieur projectbureaus die door verpleeghuizen worden gevraagd de inrichting van restaurants ter hand te nemen, zijn ook bepaald geen garantie voor sfeer, gezelligheid, intimiteit, personal touch en keuzevrijheid. Het is moeilijk onder woorden te brengen, maar we zien het altijd meteen, wanneer zo’n bureau aan het werk is gezet. Zij creëren een soort dertien in het dozijn moderniteit die er net naast zit als het gaat om sfeer, gezelligheid en intimiteit. Vaak tref je dan een muur bekleed met een metershoge en brede foto, naast project behang en praktische goed afneembare semi-moderne stoelen en van die heel speciale van het plafond afhangende grote lampen.

Warm en gezellig

Wij zijn meer van warm en gezellig. Van restaurants met een variatie aan tafels en stoelen. Waar ook lekkere banken en luie stoelen staan en waar je als dat wilt met een bordje, kopje of glas voor een voor een TV kunt gaan zitten. Restaurants die wat gefragmenteerd zijn, hoekjes hebben, vriendelijke afscheidingen met fleurige en kleurige planten (niet van die verrijdbare witte bakken met de ‘gemak dient de mens’ planten) en prenten. Met daar een ronde, daar een ovale, daar een vierkante tafel en met reuring van de straat als je dat aangenaam vindt of met privacy als dat beter bij je past. Waar een fijne huiselijke verlichting is en waar mooie stoffen gordijnen hangen. Waar je je hapje bij een mooie lage counter of aan tafel kunt bestellen. Waar je de kok aan het werk kan zien en het aanbod dusdanig is dat ook buurtgenoten of toevallige passanten erdoor aangetrokken worden om hier neer te strijken voor een maaltijd of een hapje met een drankje. Zulke huizen komen we gelukkig ook tegen op onze zorgvisites.

Meer weten


Geplaatst op: 28 januari 2019
Laatst gewijzigd op: 6 februari 2019