Dames THe-blik: Aan elkaar breien

De Dames THe, Tineke van den Klinkenberg en Hetti Willemse, gaan sinds 2011 onverwachts op zorgvisite bij verpleeghuizen en woonzorgcentra door heel Nederland. Ze beoordelen de huizen op het ‘thuis voelen’ en kijken ernaar met de blik van: hoe zouden wij dit verpleeghuis voor onze eigen vader of moeder vinden? Voor Waardigheid en trots schrijven ze over hun ervaringen.

Wij -dames The- zijn van de naoorlogse generatie en werden destijds als meisjes door een handwerk juf op de lagere school de beginselen van de fijne naaldwerken nog bijgebracht. Of je nu wel of niet talent voor breien had, insteken, omslaan, doorhalen, af laten glijden, werd er al jong ingestampt.

Deze herinnering kwam boven tijdens een vakantie met de Noorse postboot van Kirkenes naar Bergen. We komen daar zo op terug. Een beperkt oppervlak was 6 dagen je domicilie en je was letterlijk overgeleverd aan de professionaliteit van de kapitein en zijn crew.  De inrichting en aankleding was huiselijk en gemoedelijk, wat de 400 gasten meteen in een ontspannen sfeer bracht. Ondanks de beperkingen die een boot qua bewegingsruimte met zich meebrengt was er meteen heldere informatie en bewegwijzering voor binnen en buiten. Op dek 5 kon je een hele bootronde lopen voor de nodige beweging tijdens de uurtjes dat de boot onderweg was. Elke dag kreeg je een A4-tje met de vaarroute en de bezienswaardigheden van de dag.

Is het niet een interessante gedachte om als verpleeghuis eens te rade te gaan bij de organisatie, die deze varende Hurtigruten schepen al 125 jaar over de Noorse wateren stuurt?  Een organisatie die dagelijks gemiddeld 14 x 400 = 5600 passagiers vervoert en voor hen verantwoordelijk is. Een organisatie met naar schatting 3000 medewerkers. Niet zo vreemd dat de parallelliteit met een zorgorganisatie wel eens bij ons opkwam.

Knotten wol

We delen deze bespiegeling met u om te belanden bij een THe-punt dat wij omarmen: ‘het zijn de kleine dingen die het doen’. Het gaat om een simpel iets, dat wij op de postboot aantroffen en dat wij niet eerder tijdens onze 180 zorgvisites aan verpleeghuizen tegen kwamen.  Op de boot stond een grote rieten bak, ruim een meter hoog, waarbij op ongeveer 80 cm hoogte een mand was geplaatst vol met knotten wol in verschillende kleuren, breipennen en haaknaalden. Een leuke foto erbij en wat brei- en haaktips om in -wat voor kleur of patroon dan ook- lapjes van 20 bij 20 cm te breien. Deze werden dan aan elkaar genaaid tot vrolijke patchwork plaids of patchwork kussenhoezen. Her en der trof je die op de boot aan, hetgeen de hele aankleding gezellig en persoonlijk maakte. Bij de mand stond een schommelstoel, die het extra aantrekkelijk maakte om tijdens de ledige uurtjes van de vaart (of om het in de verbeelding ‘van een verpleeghuis’ te vertalen), de pennen gezellig en ontspannen te laten tikken. Je eigenwaarde stijgt met de minuut en je bent trots trots op het snelle resultaat dat je boekt.  Alleen al het breien zelf gaf contactmomentjes met de mede-reisgenoten en andere passagiers (dus ook hier weer te lezen als verpleeghuisbewoners/bezoekers). ‘Zo, dat gaat snel. Wat een leuke kleuren.’ En een fotootje van een breiende mams leverde een contactmomentje met de dochter thuis op.

breien

Natuurlijk zijn tijdens onze zorgvisites  de vitrinekasten met de gebreide beren en babysokjes, die tijdens de activiteitenprogramma’s gemaakt worden, niet ontgaan. We kopen er ook wel eens breisels, als de sleutel tenminste niet zoek is.

Wat we met dit voorbeeld duidelijk willen maken is hoe simpel het is om op een natuurlijke manier bewoners, gasten, naasten en wie dan ook zich te laten thuis voelen. Dat je door zo’n mand met wol in het zicht te zetten en daarmee uit te nodigen de pennen ter hand te nemen, je een aangename bezigheid stimuleert voor de bewoners die dat zelf nog graag doen en voor hun bezoek. Dat je op die manier plaids bij elkaar breit, waar bewoners plezier van hebben. Plaids, die je lekker om kunt slaan als het net wat fris is en die je net die stimulans geven om toch mee naar buiten te gaan. Plaids en kussens, waarmee je de stoelen en banken opfleurt en behaaglijker maakt. En dat het breien zelf al een sociale bezigheid is, waarmee je mensen aantrekt om even te komen kijken, ze net een contactmomentje geeft, het bezoek net wat langer laat duren en je bij een volgend bezoek het resultaat ook weer even kan terug halen. En daar hoeft geen begeleiding voor aangesteld te worden.

In de verpleeghuiszorg moet veel aan elkaar gebreid worden. Vaak ingewikkelde kwesties. Continuïteit van zorg. Ketenzorg. Spoedzorg. Stuurgroepen, projectgroepen, werkgroepen, management en teamvergaderingen. Wie weet helpt zoiets simpels als een breimand met een schommelstoel met als doel een patchwork plaid waar iedereen warm van wordt, ook daar wel bij. Annie M.G.Schmidt schreef het al in een lied voor de bekende ‘Ja zuster, nee zuster serie’ eind jaren zestig: ‘Als de mannen tussenbeien. Eens gezellig gingen breien. Met een knotje van die gemêleerde wol. Dan was ‘t uit met die ellende. Dan was ‘t nergens meer een bende. En ’t was eindelijk eens vrede op de wereldbol’.

Meer weten


Geplaatst op: 16 april 2019
Laatst gewijzigd op: 16 april 2019