De positieve bijvangst van de coronacrisis: MDO’s via beeldbellen

Gemma Bruins en Jefke van den Bor van Zorggroep Tangenborgh

Wat neemt ouderenzorgorganisatie Tangenborgh mee uit de coronacrisis? Dat een MDO (multidisciplinair overleg) via beeldbellen een blijvende optie wordt in hun repertoire. Want het heeft onvermoede voordelen. Zeker als je een MDO organiseert op het moment dat de situatie van een bewoner daar om vraagt, zoals Tangenborgh doet. We spreken met manager behandeling en zorg Jefke van den Bor en manager zorg en facilitair Gemma Bruins. ‘Dochters en zonen die ver weg wonen sluiten makkelijker aan.’

De huizen dicht, de familie op afstand, géén bezoek: het is het horrorscenario dat alle verpleeghuizen in maart 2020 opeens overviel. Nu de huizen weer langzaam opengaan, komt er ruimte om terug te kijken op deze periode. En dan blijkt dat de coronatijd ook goede dingen heeft opgeleverd. Dat geldt in ieder geval voor Tangenborgh.

Digitaal contact met de familie

In de zorgvisie van de organisatie zijn regie en eigenheid belangrijke pijlers, samen met een holistische kijk op welzijn, wonen en zorg. Vanzelfsprekend neemt Tangenborgh daar ook de familie in mee. In de afgelopen coronatijd zette de organisatie sterk in op digitaal contact met de familie. Ze voerden Familienet versneld in, de communicatie verliep intensiever via Caren en ze hielden MDO’s online met beeld. Dat laatste ging verrassend goed. ‘De kwaliteit van de gesprekken is niet minder’, zegt Jefke. Sterker nog, de familiebetrokkenheid nam in sommige gevallen zelfs toe. Gemma: ‘Dochters en zonen die ver weg wonen, kunnen vaak wel aansluiten bij een beeldbeloverleg.’

‘Online overleg voorkomt dat je altijd alleen met de eerste contactpersoon contact hebt’

Gemma Bruins, manager zorg en facilitair

Meer familieleden kunnen aanhaken

Voor de behandeldienst staat het in ieder geval vast dat ze willen onderzoeken wat ze kunnen behouden uit de recente ervaringen met MDO-beeldbellen. ‘Natuurlijk vindt het eerste gesprek bij voorkeur live plaats’, zegt Jefke. ‘Want je moet elkaar wel leren kennen. Dat is belangrijk voor het vertrouwen. Maar als de situatie relatief stabiel is, denken wij dat een vervolgafspraak prima online kan. Dat is ook veel minder intensief voor de familie.’ ‘Het kost ze minder tijd’, vult Gemma aan.

‘En wat ook mooi is: het voorkomt dat je altijd alleen met de eerste contactpersoon contact hebt’, vervolgt Gemma. ‘Want online kunnen meer familieleden aanhaken, die er anders door werk of afstand niet bij kunnen zijn. De meeste familieleden willen graag betrokken zijn. Met beeldbellen kunnen we daaraan tegemoetkomen. Wie weet vergroot het ook hun vertrouwen in onze organisatie en dat komt onze bewoners weer ten goede. Vertrouwen, een ontspannen sfeer zijn heel belangrijk.’

Tips voor een multidisciplinair overleg

  • Maak de EVV’er voorzitter van het multidisciplinair overleg. EVV’ers weten immers als geen ander hoe het met een bewoner gaat.
  • Zorg dat je goed op de hoogte bent van eventuele veranderingen bij je bewoners. Bijvoorbeeld via een wekelijks afstemmingsoverleg tussen professionals. De tijd die je hierin investeert verdient zich dubbel en dwars terug. Bij Tangenborgh is het zorgplan bijvoorbeeld altijd actueel en zijn merkbaar minder dwangmaatregelen nodig.
  • Bespreek geregeld met elkaar hoe het met iemand gaat, ook als er geen ‘problemen’ zijn. Persoonsgerichte zorg zit vaak in ogenschijnlijk kleine dingen.
  • Maak iedereen die aan het MDO deelneemt tot gelijkwaardige gesprekspartner: bewoner, familie, EVV’er, specialist ouderengeneeskunde en eventueel andere behandelaren.
  • Communiceer de afspraken eerlijk en duidelijk via Caren of een vergelijkbaar cliëntdossier.

Meer tips

Zelf aan de slag met een constructief MDO? Download deze en meer tips in een handige pdf. Om zo te printen en op te hangen.

MDO-systematiek

Maar waarom zo veel ‘moeite’ doen voor een halfjaarlijks MDO? Kan de familie dan niet een keer naar het verpleeghuis komen? Bij Tangenborgh ligt dat anders. Ook daar vindt een MDO twee keer per jaar volgens een vaste structuur plaats, maar óók direct wanneer het nodig is. En dat kan zomaar meerdere keren per jaar zijn. ‘Deze nieuwe MDO-systematiek hadden we al vóór corona ingevoerd’, vertelt Jefke. ‘Mensen wonen tegenwoordig langer thuis. Ze komen in een later stadium bij ons binnen, hebben dan al een complexere zorgvraag en wonen korter bij ons. Dan moet je gewoon vaker overleggen.’

Afstemmingsoverleggen

Tangenborgh organiseert daarom elke week afstemmingsoverleggen. Hierbij zijn in ieder geval de EVV’er, de specialist ouderengeneeskunde, de psycholoog en de begeleider welzijn & zorg aanwezig. Plus andere disciplines wanneer de situatie van een bewoner daar om vraagt. Samen bespreken ze veranderingen bij bewoners die afwijken van de verwachting. De EVV’er verwerkt de uitkomsten van het overleg in Caren, zodat de familie kan meelezen én reageren. Jefke: ‘En als er iets afwijkends is waarop we willen inspelen, plannen we een MDO. Waar ook weer de EVV’er, de specialist ouderengeneeskunde, de psycholoog en eventueel andere behandelaren bij zijn, naast de bewoner en eventueel zijn vertegenwoordiger. Overigens kan ook de familie vragen om een MDO. Het initiatief mag van alle kanten komen, daarin zijn we gelijkwaardig.’

We kijken nu wat we blijvend willen gebruiken. Wat helpt de familie en wat vergroot het vertrouwen?

Jefke van den Bor, manager behandeling en zorg

Liefdevolle dialogen en moreel beraad

Deze MDO’s vinden op dit moment dus online plaats. Naar tevredenheid van familie en organisatie. En dat hadden ze zonder het coronavirus nooit geweten. ‘Je merkt dat er toch een bepaalde urgentie nodig is, anders doe je het niet’, zegt Jefke. ‘En omdat het zo positief verloopt, gaan we nu nauwkeurig kijken wat we blijvend kunnen gebruiken. Dus wat helpt de familie? Wat vergroot het vertrouwen?’ Want dat past goed bij het gedachtegoed van Tangenborgh.

‘Wij geven de zorg persoonsgericht vorm’, legt Gemma uit. ‘Wat heeft de individuele bewoner – en zijn familie – nodig? Onze Waardigheid en trots op locatie-coach ondersteunt ons hierin. Zij volgt de nieuwe weg die we nu opgaan dan ook met interesse. Want we kijken verder dan alleen de MDO’s. We houden bijvoorbeeld ook liefdevolle dialogen en moreel beraad met familie. En daarnaast zijn er gesprekken over wat er komen gaat, een soort rouwbegeleiding ook. Want de rouw begint vaak al als de familie haar naaste steeds verder achteruit ziet gaan. Ook deze gesprekken zouden we via beeldbellen kunnen doen.’

Tangenborgh neemt deel aan Waardigheid en trots op locatie. Lees meer over het ondersteuningsprogramma Waardigheid en trots op locatie of over de speciale Corona-ondersteuning.

Extra dimensie

Maar het allerbelangrijkste is toch dat zowel de nieuwe MDO-systematiek van Tangenborgh als de betrokkenheid van de familie goed is voor de bewoners. ‘Met onze afstemmingsoverleggen blijven we aan de voorkant’, aldus Jefke. ‘We voorkomen problemen in plaats van ze achteraf te repareren. Dat vind ik een prachtige waarde van Tangenborgh, daar ben ik trots op.’ ‘En mooi is ook dat het niet “stoffig” is’, voegt Gemma toe. ‘We zijn steeds op zoek naar de verbetering. Dankzij het coronavirus hebben we het MDO-beeldbellen ontdekt en ons scala aan mogelijkheden uitgebreid.’ Natuurlijk hebben mensen de neiging om weer terug te vallen op fysiek contact zodra het weer kan. ‘Maar had je me vóór de coronacrisis gevraagd om een slechtnieuwsgesprek digitaal te doen, dan had ik me daar niets bij kunnen voorstellen. Nu weten we dat dat prima kan. En doen we het ook. Want een scherm voegt een dimensie toe, je ziet elkaars houding en mimiek. Dit laten we echt niet meer los.’

Door: Ingrid Brons

Meer weten

Geplaatst op: 30 juni 2020
Laatst gewijzigd op: 26 mei 2021