Context-gebonden invulling landelijke norm personeelssamenstelling bij Zonnehuisgroep Noord

Zonnehuisgroep Noord biedt specialistische zorg en behandeling aan mensen thuis of in een locatie in de provincie Groningen. Evenals andere Zonnehuizen kent Zonnehuisgroep Noord een lange traditie. Opgericht als particulier initiatief in 1921, vanuit het doel zorg te bieden aan uitbehandelde chronisch zieken of mensen die niet meer thuis verzorgd konden worden. Eén van de huidige locaties is Zonnehuis Oostergast in Zuidhorn, waar het Centrum Chronische beademing onderdeel van uitmaakt. Dit Centrum is bedoeld voor mensen die afhankelijk zijn van beademing, en voor wie de hulpvraag te complex is om thuis te blijven. Waar vroeger de nadruk lag op functionele zorg, gaat het nu nadrukkelijk óók om het welbevinden van de cliënten.

Verpleeghuizen hebben de ruimte om lokaal en context-gebonden invulling te geven aan de landelijke normen personeelssamenstelling van het Kwaliteitskader. Immers, alleen met maatwerk kunnen organisatie en zorgverleners de zorg en ondersteuning écht laten aansluiten op wat individuele bewoners willen en nodig hebben. In een serie praktijkvoorbeelden laten we zien hoe verschillende verpleeghuizen met hun personeelssamenstelling de zorg zo optimaal mogelijk afstemmen op de zorgvraag, wensen en behoeften van hun cliënten. Het praktijkverhaal van Zonnehuisgroep Noord is onderdeel van deze serie.

Wie wonen hier?

De bewoners van het Centrum Chronische beademing zijn zeer divers. Het gaat om mensen van jong tot oud met bijvoorbeeld een dwarslaesie of een spierziekte. Een deel van de cliënten verblijft tijdelijk binnen het Centrum. Voor deze mensen gaat het om revalidatie. Een ander deel woont er permanent. Er is plek voor 17 personen. ‘Jaarlijks worden hier ongeveer 30 mensen verzorgd’, zegt Talitha Hoving, clustermanager. Alle cliënten hebben een eigen adres. De appartement zijn ruim, waardoor er – ondanks de vele apparatuur die vaak nodig is – naar eigen wensen een huiselijke sfeer kan worden gecreëerd. Er zijn twee gemeenschappelijke ruimten. Familie is altijd welkom en kan in overleg blijven overnachten. Er zijn 8 zit-slaapkamers, 8 appartementen en 1 tweepersoonskamer. Het Centrum is onderdeel van Zonnehuis Oostergast, dat oogt als een gewone woonwijk. Het ligt dichtbij het centrum en station van Zuidhorn. Bewoners met diverse achtergronden wonen er in verschillende gebouwen, individueel of in een groep. Middenin bevindt zich het Dorpsplein met diverse voorzieningen, zoals een receptie, winkel, kapsalon, internetcafé, bibliotheek en restaurant. Er worden regelmatig activiteiten georganiseerd.

´De dagstart hier vraagt een behoorlijke inspanning van zowel de bewoners als het zorgteam. Dat brengt de aard van de aandoeningen met zich mee´, aldus Talitha Hoving. ´Een groot deel van de ochtend wordt dan ook besteed aan ADL activiteiten, wassen, aankleden, eten. Daarna heeft iedereen zijn eigen agenda. Dat is geheel afhankelijk van de behoeften en mogelijkheden van de cliënten.

De dagindeling kan bestaan uit therapie, activiteiten vanuit het activiteitencentrum, huiskameractiviteiten of rusten. Geheel op maat. Dat kan hier ook niet anders´. Cliënten kunnen gebruik maken van de faciliteiten van Zonnehuis Oostergast en deelnemen aan de activiteiten die in samenwerking met de ongeveer 350 vrijwilligers binnen Zonnehuis Oostergast worden georganiseerd. Voor bewoners die dat kunnen en willen is er jaarlijks een vakantie, waarbij mensen worden bijgestaan door verzorgenden, verpleegkundigen, artsen en vrijwilligers. Of en in welke mate cliënten van het Centrum Chronische Beademing daarvan gebruik (kunnen) maken is geheel afhankelijk van hun behoeften en mogelijkheden.

Wie werken er?

De aard van de aandoeningen van de bewoners vraagt om zeer specialistische zorg. De cliënten zijn grotendeels afhankelijk van de zorgverleners, daarop moeten ze kunnen bouwen. Cliënten moeten zich ook mentaal kunnen overgeven aan de geboden hulp. Dat vraagt om medewerkers die het geheel overzien, om rust, controle en meesterschap. Tegelijkertijd kan er altijd wat gebeuren. Het gaat immers om een zeer kwetsbare groep. Dat vraagt om alertheid, om kunnen en durven handelen, om beslissingen nemen en om optimale afstemming met de cliënt. Ook daar moeten cliënten van op aan kunnen. Een broodnodig mix die niet zomaar iedere zorgverlener kan bieden.

Het team, bestaande uit in totaal 42 fte, is multidisciplinair ingericht. Het gaat om een afgewogen mix van artsen, verpleegkundigen, psychologen, maatschappelijk werkers, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, logopedisten en muziektherapeuten. En ook ondersteunende functies, helpenden, verzorgenden en facilitaire medewerkers maken deel uit van het team.

De grootste groep bestaat uit verpleegkundigen, van diverse niveaus. In verband met de specialistische zorg die nodig is krijgen zij eerst een (interne) opleiding voordat zij volledig zelfstandig kunnen functioneren. Die opleiding duurt ongeveer 1,5 jaar. Eenmaal zelfstandig aan het werk is er blijvende aandacht voor scholing en training om de benodigde vaardigheden op peil te houden en uit te breiden. ´Daarbij gaat het om verpleegkundig handelen, maar zeker ook om de relationele vaardigheden. Het gaat nadrukkelijk ook om de veelal kleine, maar zeer betekenisvolle dingen die het leven waardevol maken en mensen het gevoel geven dat ze ertoe doen´, aldus Talitha Hoving.

Bij de dagstart wordt iedere cliënt ondersteund door twee verpleegkundigen. Dat is een intensief moment van de dag voor zowel de bewoners als de medewerkers. Het team schat zelf in welke zorg nodig is en wie daarvoor wanneer ingezet en beschikbaar is. Gezien het verregaande specialisme is het vrijwel niet mogelijk om daarbij een beroep te doen op de flexpool. Ziekteverzuim of afwezigheid door andere redenen kunnen dan ook problematisch zijn. Dat doet een beroep op de flexibiliteit van de medewerkers, die soms vaker ingezet moeten worden.

Om voldoende personeel te behouden en nieuwe mensen aan te trekken werkt het Centrum samen met opleidingen.

´Niet zelden komen studenten die hier stage hebben gelopen nadat ze hun opleiding hebben afgerond terug voor een aanstelling. Dat geldt zowel verpleegkundigen niveau 4 als 5. Zij weten welke specialistische zorg hier van hen gevraagd wordt, als ze dan komen zeggen ze ook volmondig ja´, aldus Talitha Hoving. Daarnaast biedt Het Centrum diverse opleidings- en ontwikkelingsmogelijkheden. Ook dat is een pré voor mensen die zich willen blijven ontwikkelen in hun vak: ‘je moet heel goed kunnen doorgronden wat er nodig is om dit werk goed te kunnen doen, daar moeten we met elkaar blijvend aan werken’.

Welke ontwikkelingen spelen er?

De kwaliteitsgelden gaan hier aangewend worden om woonbegeleiders aan te trekken. Mensen met een SPW achtergrond of sociaal agogisch verzorgenden.

Die woonbegeleiders worden geacht het groepsproces te ondersteunen. Het gaat erom bewoners en andere betrokkenen met elkaar in contact te brengen, wegwijs te maken en om aanwezig te zijn voor een informeel praatje of kopje koffie. Het streven is een zo normaal mogelijke omgeving te creëren.

Wat is typerend voor deze locatie?

Het is een afdeling met zeer specialistische zorgvragen. Voor medewerkers betekent dit het combineren van complexe zorghandelingen en snel kunnen schakelen (zoals ook in ziekenhuizen nodig is) met het echt leren kennen van cliënten en hun naasten, en een stabiele woonomgeving bieden (zoals ook in langdurige verpleeghuiszorg nodig is). Een bijzondere mix van complexiteit, stabiliteit, alertheid en rust. ‘Er gebeurt hier heel veel en toch oogt het rustig’. Dat het team daarin slaagt is telkens weer een prestatie’.

Meer weten


Geplaatst op: 22 januari 2019
Laatst gewijzigd op: 22 januari 2019