Context-gebonden invulling landelijke norm personeelssamenstelling bij Elsanta (Viva! Zorgggroep)

Met 4.000 medewerkers is ViVa! Zorggroep een grote, brede zorgaanbieder in Noord-Holland. Viva! Zorggroep biedt ondersteuning aan mensen wanneer ze dat nodig hebben: jong, oud, gezond, ziek. Dat kan thuis of vanuit de bijna 20 wooncentra van Viva! Zorggroep. Eén van de locaties is Elsanta. Centraal in een woonwijk en dicht bij een winkelcentrum tussen Beverwijk en Heemskerk gelegen, biedt een goed samenwerkend team hier ondersteuning aan ouderen die niet meer geheel zelfstandig kunnen wonen.

Verpleeghuizen hebben de ruimte om lokaal en context-gebonden invulling te geven aan de landelijke normen personeelssamenstelling van het Kwaliteitskader. Immers, alleen met maatwerk kunnen organisatie en zorgverleners de zorg en ondersteuning écht laten aansluiten op wat individuele bewoners willen en nodig hebben. In een serie praktijkvoorbeelden laten we zien hoe verschillende verpleeghuizen met hun personeelssamenstelling de zorg zo optimaal mogelijk afstemmen op de zorgvraag, wensen en behoeften van hun cliënten. Het praktijkverhaal van Elsanta (Viva! Zorggroep) is onderdeel van deze serie.

Wie wonen er?

‘Binnen Elsanta wonen 32 mensen met een somatische indicatie en 32 met een PG indicatie, zegt Hans van den Berg, teamcoach. Op de PG afdelingen zijn er 4 groepen van 8 cliënten. Alle mensen hebben een eigen kamer. Elke groep heeft daarnaast een huiskamer, waar men elkaar ontmoet, koffie drinkt en samen eet. Op de somatische afdeling heeft iedereen zijn eigen twee kamer appartement. Tot deze zomer had geen van de bewoners een behandelindicatie. Dat betekende samenwerking met veel verschillende huisartsen en behandelaren.

Sinds mensen met een PG aandoening ook een behandelindicatie hebben, is er een Specialist ouderengeneeskunde (SO) binnen Elsanta beschikbaar. De SO, maar ook alle ander behandelaren zijn in dienst van Viva! Zorggroep.

Ook is er op de locatie Elsanta een 1e lijns fysiotherapiepraktijk aanwezig. Cliënten van Elsanta kunnen ook van deze zorg gebruik maken.

De dagindeling is divers. Veel mensen kiezen ervoor om uit te slapen. Dat betekent dat van het zorgteam niet iedereen gelijktijdig begint met werken. Twee mensen starten om 7 uur, de rest van de dagdienst start om 8 uur. De verdere dagindeling wordt ook afgestemd op de wensen en behoeften van de cliënten. Dat varieert van gezamenlijk koffiedrinken tot individuele of groepsactiviteiten.

Wie werken er?

Het team bestaat grotendeels uit verzorgenden. Ook is een kwaliteitsverpleegkundige aangesteld. Zij is ‘vrijgesteld van bed’, is de spin in het web, coördineert en coacht, en springt bij in de functionele zorg als het nodig is. De kwaliteitsverpleegkundige en de SO delen één kantoor. Dat houdt de lijntjes kort. Samenwerking en uitwisseling vindt eenvoudig en laagdrempelig plaats. Ook zijn er MDO’s en artsenvisites om de zorg zo goed mogelijk af te stemmen op de behoeften van de cliënten.

Vanuit Waardigheid en trots gelden zijn ‘persoonsprofielen’ ontwikkeld. Het ‘profiel’ van elke bewoner, inclusief de wensen en behoeften, bepaalt de dagindeling en de zorg.

Naast een zorgteam en behandelaars zijn er medewerkers horeca & services. Het gaat om koks, restaurant medewerkers, gastvrouwen en medewerkers huishoudelijke dienst. Het is eigenlijk één geheel. Mensen komen binnen in de foyer, waar een gastvrouw hen ontvangt. Het is een centrale ontmoetingsruimte, waar men gezamenlijk koffie kan drinken of deelnemen aan activiteiten. De foyer en het restaurant staan open voor bewoners en buurtbewoners. De medewerkers huishoudelijke dienst hebben een belangrijke signalerende rol. Zij rapporteren aan het zorgteam als vragen van cliënten of het gedrag daar aanleiding toe geven: ‘Zij zijn vaak langer bij de cliënt dan het zorgteam’.

Binnen Elsanta zetten ongeveer 80 vrijwilligers zich in voor diverse activiteiten. Deels gaat het om structurele activiteiten, zoals ondersteuning bij kerkdiensten. Deels ook gaat het om incidentele activiteiten, die gecoördineerd worden vanuit het centrale Uitbureau. Voor het werven, inzetten en coachen van vrijwilligers is een vrijwilligerscoördinator beschikbaar. Deze vrijwilligerscoördinator werkt ook voor andere locaties van ViVa! Zorggroep en heeft een groot netwerk. Zo lukt het ook om voldoende mensen te werven voor de diverse activiteiten.

‘Al met al een goede mix aan medewerkers, aldus Hans van den Berg. ‘Jong en oud door elkaar heen. ‘Het is een nieuwe locatie. We kijken allemaal heel fris naar de situatie en zetten samen de schouders eronder. Niet omdat het moet, maar omdat iedereen dat zelf wil. Een stelling als: “dat hoeft niet, dat doen we al jaren zo” komt hier niet voor’. Belangrijk is dat medewerkers zich uitgenodigd voelen om eigen inbreng te geven. Zowel de teamcoach als de kwaliteitsverpleegkundige zijn zeer laagdrempelig benaderbaar. Er is een open en betrokken werkklimaat. Als voorbeeld hebben medewerkers zelf aangegeven inbreng te willen hebben bij het realiseren van een nieuwe huiskamer voor de afdeling somatiek. Ze hebben een behoeftepeiling gedaan onder cliënten en hebben dat vertaald in wensen hoe de huiskamer eruit moet komen te zien.

Zo’n open en betrokken werkklimaat ontstaat niet zomaar. ‘Het is belangrijk om aandacht te hebben voor elkaar. Dat geldt voor de bewoners, maar ook voor medewerkers. De zorgteams moeten kunnen doen waar ze goed in zijn en waar ze gemotiveerd voor zijn. Zorgteams zijn er om te zorgen, niet voor allerlei andere randzaken. Daar moeten we voor blijven waken. Het is een zwaar en serieus vak, daar moet je niet aan voorbij gaan. Zorgen kan je niet alleen. Een goed samenwerkend team is heel hard nodig, daar valt en staat alles mee’, aldus Hans van den Berg. Elsanta doet er veel aan om deze teamgeest te behouden.

Hans van den Berg, teamcoach: ‘We volgen stagiaires en afstudeerders en als zij naar inschatting goed passen in ons team benaderen we ze actief. Daarmee lukt het ons om het personeelsbestand goed op orde te houden, op een manier die wij voorstaan’.

Welke ontwikkelingen spelen er?

Het ontbreken van een gemeenschappelijke huiskamer op de somatische afdeling wordt als een gemis ervaren. Niet alleen door de cliënten, maar ook door mantelzorgers en vrijwilligers. ‘Er is onder deze groep cliënten, mantelzorgers en vrijwilligers behoefte aan gemeenschappelijkheid tijdens eten of koffie drinken. Naast de activiteiten die men samen verricht, wil men ook wel eens gewoon samen zijn. De kleinschalige omgeving van een ‘eigen’ huiskamer past daar erg bij.  aldus Hans van den Berg.

Een andere ontwikkeling is de huiskamerbezetting. ‘Mensen wonen hier. Dat vraagt om échte aanwezigheid op de huiskamer. Dat gaan we vanuit het team meer benadrukken en invullen’. Daarbij wil men structureler zelf gaan koken. Nu is dat incidenteel. Het plan is dat bewoners die dat willen en kunnen zelf bijdragen aan het bereiden van de maaltijden (boodschappen doen, voorbereiden, koken).

Typerend voor deze locatie

Elsanta biedt met een klein, gemotiveerd en betrokken team ondersteuning aan oudere mensen die niet meer in staat zijn zelfstandig te wonen. Het zorgteam, behandelaren en huishoudelijk medewerkers signaleren actief de behoeften van cliënten en vertalen dat naar de dagelijkse praktijk. Daarmee doet het team waar het goed in is en waar hun hart voor klopt, namelijk zorg en ondersteuning bieden. De sleutel tot die betrokkenheid en motivatie? Aandacht voor de cliënt gaat hier gelijk op met aandacht voor de medewerkers: een goed samenwerkend team, dat doet (hier) alles.

Meer weten


Geplaatst op: 22 januari 2019
Laatst gewijzigd op: 22 januari 2019