Context-gebonden invulling landelijke norm personeelssamenstelling bij De Plantage (Careyn)

Careyn is een maatschappelijke onderneming die zich inzet voor de gezondheid en welzijn van een breed spectrum van cliënten: jong, oud, gezond of kwetsbaar. Careyn beschikt over een groot aantal locaties, verspreid over drie provincies. Eén van die locaties is De Plantage, een bekend verpleeghuis op Voorne Putten. De Plantage is in 1962 gestart als een gemeentelijke voorziening met een streekverpleeghuis functie. Daarna werd het onderdeel van de Zorg & Welzijngroep en nu van Careyn. De Plantage heeft zeven afdelingen, verdeeld over drie sectoren: PG, somatiek en NAH (Niet Aangeboren Hersenafwijkingen). Voor bewoners met NAH is dit de enige locatie waar ze kunnen wonen in de wat bredere omgeving.

Verpleeghuizen hebben de ruimte om lokaal en context-gebonden invulling te geven aan de landelijke normen personeelssamenstelling van het Kwaliteitskader. Immers, alleen met maatwerk kunnen organisatie en zorgverleners de zorg en ondersteuning écht laten aansluiten op wat individuele bewoners willen en nodig hebben. In een serie praktijkvoorbeelden laten we zien hoe verschillende verpleeghuizen met hun personeelssamenstelling de zorg zo optimaal mogelijk afstemmen op de zorgvraag, wensen en behoeften van hun cliënten. Het praktijkverhaal van De Plantage (Careyn) is onderdeel van deze serie.

Wie wonen hier?

Op de NAH afdelingen van De Plantage wonen mensen die uit-gerevalideerd zijn, maar niet comateus. De drie NAH afdelingen zijn onderverdeeld naar leeftijdsgroep: een groep ouderen (65+), een groep 45-65 jaar en een groep jongeren (tot 45 jaar). ‘De jongste bewoner is nu 19 jaar. Hij woont al sinds zijn 14e op De Plantage’, zo geeft Monique van der Ven, locatiemanager aan. Beide afdelingen met jongste NAH bewoners hebben ieder 24 bewoners.

Voor elke bewoner is een zorg-leefplan opgesteld. Dat doet het zorg- en behandelteam samen met de bewoners en familie. Omdat het hier veelal jonge mensen betreft, is er doorgaans veel betrokkenheid vanuit ouders.

Passend bij woonfunctie van De Plantage zijn verschillende voorzieningen aanwezig. Zo is er een restaurant, een winkel, een kapsalon en ook een dierenweide/kinderboerderij. Gestreefd wordt naar een zo goed mogelijk behoud van zelfstandigheid. Daar worden de zorg en activiteiten op afgestemd. De meeste bewoners hebben een interne dagbesteding op het dagactiviteitencentrum ’t Akcent. ‘Er is hier veel te doen’, aldus Monique van der Ven. ‘Variërend van kaarsenmakerij tot bakkerij, internetcafé en game-room. Deze voorzieningen zijn zowel voor interne als externe klanten toegankelijk’. Twee jongere bewoners hebben een externe dagbesteding, die zij als werk ervaren. ‘Voor deze bewoners leveren de dagactiviteiten teveel prikkeling op. Eén op één aandacht past beter bij hun mogelijkheden. Dat krijgen ze daar wel’.

Wie werken hier?

De NAH afdelingen werken vanuit een multidisciplinair team. Alle voor NAH noodzakelijke behandelaars zijn structureel aanwezig. Het gaat om artsen, psychologen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, geestelijk verzorgers. ‘We zijn een grote organisatie, dus dan kan dat ook’. Daarnaast zijn er specifieke deskundigen op afroep beschikbaar, zoals muziektherapeuten. Ook de medewerkers van Albron, die de dagelijkse maaltijden verzorgen, zijn toegevoegd aan de teams. De behandelplannen worden multidisciplinair opgesteld, cliëntbesprekingen vinden vanuit het multidisciplinaire team plaats. En ook intervisie bijeenkomsten zijn multidisciplinair van opzet.

‘Sinds augustus dit jaar is wat geschoven in de personeelsmix. Er waren altijd al verzorgenden en verpleegkundigen niveau 3, 4 en 5, met niveau 5 als de kwaliteitsverpleegkundigen. Nu zijn er ook 2 SPH medewerkers’. Zij zijn aangetrokken om het gedrag van de bewoners goed in te kunnen schatten, maar ook om het gezamenlijk gedrag van het team daarop af te stemmen en het team daarop te coachen. ‘We gaan veel meer in gesprek over vragen als “Wat doe je als het gedrag escaleert?”, of – liever nog – “Hoe voorkom je escalatie van gedrag”. Het gaat om de vertaalslag van behandelplannen naar ieders eigen rol en gedrag. En om met elkaar te leren wat goed werkt en wat minder. De Plantage heeft nu 4 maanden ervaring hiermee en er ontstaat al een verandering: ‘De zorgmedewerkers vragen steeds vaker of de SPH eens meekijkt’. Het gaat om het doorgronden van je eigen handelen en de invloed daarvan op het gedrag van de bewoners. ‘Je moet jezelf en anderen goed kennen voor dit werk’, aldus Monique van der Ven.

Niet iedere Verzorgende IG kan hier zomaar werken. Je moet echt affiniteit hebben met complex gedrag op een afdeling als deze. ‘Helaas krijgen verzorgenden dat niet standaard in hun opleiding. Sommige mensen hebben dat van nature wat meer dan anderen. Juist die mensen willen we hier graag hebben’, aldus Monique van der Ven. ‘Verder moeten we altijd heel goed blijven kijken wie waar past. De bewoners zijn daarvoor ingedeeld naar zorgcomplexiteit. De teams worden daarop afgestemd. En binnen die teams kijken we nog naar affiniteit en voorkeuren voor ofwel zorg ofwel gedrag’. Binnen die indeling zijn de 12-15 personen waaruit de teams bestaan zelf verantwoordelijk wie wat en waar doet, met de kwaliteitsverpleegkundige als spin in het web en altijd afgestemd op de multidisciplinair opgestelde benaderingsplannen. ‘Op de werkvloer gebeurt het immers’.

Recentelijk zijn ook zorgassistentes aangetrokken. Zij zijn permanent aanwezig op de woonkamers. ‘Net een extra paar ogen en handen voor op de woonkamer, tijd voor een praatje of een gezamenlijk kopje koffie of samen een spelletje doen. Het gaat om aandacht voor bewoners én voor hun naasten’. Er is veel animo voor deze functie. Het zijn veelal doorstromers vanuit de horeca of vrijwilligers. Maar ook verzorgenden niveau 2 voor wie het werk fysiek te zwaar is geworden of die liever als zorgassistent worden ingezet.

De Plantage kent een regisseur welzijn op de afdeling, die vanuit de woonkamer activiteiten en ontmoetingen op maat arrangeert: fietsen op de duofiets, verhalen voorlezen, muziek luisteren etc. Waar nodig en haalbaar worden daarvoor vrijwilligers ingezet. Er zijn zo’n 250 vrijwilligers actief. Niet iedereen kan zomaar actief vrijwilliger worden. Er wordt gekeken naar en geselecteerd op affiniteit met de bewoners. Ook vrijwilligers moeten in staat zijn om goed om te gaan met het soms onvoorspelbare of ongeremde gedrag van de bewoners. Het kan immers escaleren. Ook vrijwilligers moeten affiniteit met de bewoners hebben en zichzelf goed kennen. ‘Het is altijd zoeken naar de match. Wat wil de bewoner en wat kunnen we in samenspraak met de familie en vrijwilligers bieden’. De meeste vrijwilligers zijn lang betrokken bij De Plantage. Een 20-25 jarig jubileum is geen uitzondering en zelfs 40-jarige jubilea komen voor. Vrijwilligers melden zich veelal zelf aan, vanuit de betrokkenheid bij de bewoners en De Plantage. Ook worden er vanuit de gemeente mensen aangemeld die vrijwilligerswerk moeten doen voor behoud van hun uitkering of om hun afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Hoewel formeel geen gemeentelijke instelling meer, is de betrokkenheid vanuit het gemeentebestuur en de samenleving er dus nog wel degelijk.

Welke ontwikkelingen spelen er?

Momenteel ligt een Programma van Eisen voor ter besluitvorming voor nieuwbouw in Hellevoetsluis, waarbij de wooncomponent nog nadrukkelijker invulling krijgt dan nu het geval is vanuit de (verpleeghuis) achtergrond. Nu wonen mensen nog veel op elkaar en ligt het pand nu net buiten het centrum. In de nieuwbouw staat wonen voorop. Het pand komt tegenover een winkelcentrum, midden in het hart van Hellevoetsluis. ‘We zullen dan ook opnieuw kijken naar nieuwe technologieën, zoals domotica. Met de verregaande plannen voor nieuwbouw wordt nu niet intensief geïnvesteerd in dit soort vernieuwingen. Dat zal in de uitwerking van de nieuwbouwplannen wél verder invulling krijgen.

Wat is typerend voor deze afdeling?

De zorg voor jongeren met Niet Aangeboren Hersenaandoeningen (NAH) vraagt specifieke kennis en affiniteit met complex gedrag. Zowel van medewerkers als van vrijwilligers. Omdat het jongeren betreft, is er vaak een intensieve afstemming en samenwerking met ouders en andere familieleden. Mensen die hier werken moeten zichzelf heel goed kennen. Pas dan kan je leren hoe je zelf kan handelen om het gedrag van de bewoners voor zichzelf en anderen prettig te houden.

Meer weten


Geplaatst op: 22 januari 2019
Laatst gewijzigd op: 20 november 2019