ConForte Innovatielab: innoveren is een kwestie van de juiste mindset

Bij het noemen van een laboratorium voor zorginnovatie denken mensen nogal eens aan slimme technologie. In het ConForte Innovatielab in Rotterdam bungelt de invoering van technologie ergens onderaan. Veel vaker gaat het om het verbeteren van (communicatie)processen. ‘Wij doen niet aan het droppen van technologie. En als er al technologie bij komt kijken, dan altijd in de context van een breder proces.’

Het lab werd in januari 2019 opgericht vanuit Stichting ConForte. De stichting behartigt de belangen van tien Rotterdamse zorgorganisaties voor ouderen. Deze organisaties (en een drietal organisaties uit de naastgelegen regio Capelle/Krimpen) participeren in het lab. ‘Inzet vanaf het eerste moment was om de drempel om te innoveren zo laag mogelijk te maken, zegt innovatiemanager Timme Hovinga van het ConForte Innovatielab. Marit Baaij: ‘We zochten als uitgangspunt geen oplossingen, maar problemen. Waar loop je tegenaan en wat zou je anders willen? De behoefte van medewerkers dus. Die wilden we opsporen’. Marit is innovatieadviseur bij Lelie zorggroep in Rotterdam. Zij zit samen met vertegenwoordigers van andere zorginstellingen in de werkgroep van het ConForte Innovatielab.

Handboek Experimenten

De zoektocht naar ervaren knelpunten leidde bij het ConForte Innovatielab begin 2019 tot een rijtje met items als werkdruk, registratielast, medicatieveiligheid, dwaalgedrag van cliënten, spitsuurmomenten en onderlinge communicatie. Daarna volgde een knelpuntenanalyse en kwamen er locaties waar experimenten werden uitgeprobeerd.

Ook werd een begin gemaakt met het Handboek Experimenten. Zes organisaties zijn nu met het Handboek Experimenten aan het werk. Die ervaring moet onder meer duidelijk maken hoe effectief het handboek in de praktijk is. Marit: ‘De resultaten van de experimenten zijn voor iedereen beschikbaar, opdat bij vergelijkbare problemen het wiel niet opnieuw hoeft te worden uitgevonden.’

Het belang van samendoen

Bijna altijd spelen bij projecten van het ConForte Innovatielab effectievere communicatie en gedragsverandering een belangrijke rol. Één van de innovatieprojecten bij Lelie (zie het tekstkader) is hier een goed voorbeeld van. Marit: ‘Het belang van samendoen loopt als een rode draad door de projecten heen. We ontdekten dat bij de zorgorganisaties die meedoen, behandelaren en zorgmedewerkers elkaar in sommige gevallen nooit spreken. Dat kan innoverende verandering in de weg staan. Het gaat dus echt om de mindset met als belangrijkste boodschap: als je ergens tegenaan loopt, ga interdisciplinair bij elkaar zitten en bespreek het.’

Timme en Marit in het Conforte Innovatielab

34 innovatietrajecten

Cruciaal onderdeel van de innovaties zijn de ontmoetingen van deelnemende zorgorganisaties op de labvloer van het ConForte Innovatielab in de Rotterdamse Marconitorens. ‘Het is vooral een ruimte om een flinke groep op een inspirerende manier een paar uur lang bij elkaar te houden. Dan praten en brainstormen we over verbeteringen en hoe organisaties al dan niet met succes problemen op weten te lossen: dat is op zich al een geestverrijkende ervaring.’

Er lopen inmiddels 34 innovatietrajecten in het Rotterdamse lab en de aangesloten organisaties. Van het oplossen van logistieke problemen in de ochtend tot – toch technologie – het invoeren van slimme brillen bij wondzorg op afstand tot het wegnemen van de disbalans tussen zware zorg op de ene afdeling en de relatief licht zorg op de andere afdeling.

Zelf succesvol innoveren

Na het startjaar ligt in 2020 bij het Innovatielab de focus op het opleiden van mensen zodat de Rotterdamse zorgorganisaties op zoek kunnen gaan naar knelpunten en zelf succesvol kunnen innoveren. Dat is lastiger dan het lijkt.

Timme: ‘De gemiddelde zorgmedewerker is gericht op het oplossen van dagelijkse problemen en heeft daarbij een groot hart waardoor deze vakmensen steeds meer op hun bordje laden. De afstand en de rust die nodig is om goed te beoordelen of de praktijk niet anders en beter kan worden georganiseerd, komt daardoor in de knel.’

Volgend jaar, in 2021, ligt het accent niet langer op nieuwe innovaties, maar om het beter worden in het organiseren van in gang gezette innovaties. En daarna? ‘Het is fijn als we daarna overbodig worden. Dat organisaties zelf hun innovaties ter hand kunnen nemen.’

Timme Hovinga

Andere innovatielabs

Ook elders in Nederland zijn er innovatielabs voor de zorg opgericht, zoals de IVVU, de vereniging van zorgorganisaties in de regio Utrecht, en tanteLouise in Bergen op Zoom. Een echt totaaloverzicht van wat in Nederland aan zorginnovatie gaande is, ontbreekt nog. ‘Daarom gaan we dit jaar andere innovatielabs bezoeken. Dat kan leerzaam zijn’. Kan het ook leiden tot het combineren van labs? Marit: ‘Op zich zou dat kunnen. Maar het is de vraag of het slim is. We hebben toch het idee dat het het beste werkt als je innoveert met lokale organisaties die elkaar kennen.’

Maar gebeurt die lokale samenwerking ook altijd met open vizier? Het zou kunnen dat een innovatie binnen een zorgorganisatie dermate onderscheidend is dat het nieuwe medewerkers aantrekt. Het delen van zo’n vernieuwing vlakt dat effect af.

Accent op processen

Timme: ‘Met slimme vondsten kun je reclame maken om meer medewerkers aan te trekken. Dat is waar. Maar bij de innovaties van het ConForte Innovatielab gaat het vooral om processen, en niet om slimme gadgets. Dat is misschien niet zo sexy, maar de impact is veel groter. Iedereen kan van onze innovaties kennisnemen. De tools die we ontwikkelen, staan integraal op onze website www.confortelab.nl. De site kan ook een handvat voor andere organisaties zijn om zelf een innovatielab op te zetten.

Marit: ‘We laten zien dat het succesvol innoveren van zorgprocessen vraagt om een andere mindset. Die mindset is als het belangrijkste instrument. Dat kost niets. Vandaar onze overtuiging dat succesvol innoveren geen bakken met geld hoeft te kosten.’

Marit Baaij

Valincidenten

Marit: ‘Onze organisatie koos voor een innovatieproject dat moest leiden tot minder valincidenten van cliënten in de nachtelijke uren. In het kader van een knelpuntenonderzoek hebben we vanuit het ConForte Innovatielab een nacht met de zorg meegelopen. Daarna zijn we met alle betrokkenen van het lab en Lelie zorggroep bij elkaar gaan zitten. Mogelijke oplossingen kwamen ter sprake, onder meer een heup-airbag. We bekijken ook of we de bewegingssensoren slimmer kunnen gebruiken en of we ’s nachts de verlichting in de gang kunnen dimmen zodat bewoners minder snel geneigd zijn om hun kamer te verlaten.  Maar we zijn er ook achter gekomen hoe belangrijk de onderlinge communicatie is. Een fysiotherapeut schoof bijvoorbeeld overdag de tafel naast het bed, zodat een bewoner houvast had bij het in en uit het bed stappen. Maar de nachtzorg schoof die tafel juist van het bed af, omdat ze bang waren dat de bewoner zich aan de tafel zou stoten. Beide disciplines wisten niet van elkaar dat ze met reden met die tafels in de weer waren.  Door een pakket van allerlei verschillende oplossingen samen te stellen hopen we het aantal valincidenten te verminderen.’

Door: Rob van Es

Meer weten

ondersteuning zorgtechnologie

Organisaties die meedoen met het ConForte Innovatielab

Argos Zorggroep, Aafje, Careyn, Humanitas, Mob Zorg & Ondersteuning, De Vijverhof, De Zellingen, Laurens, Lelie zorggroep, Leger des Heils, Cedrah, Middin en Sonneburgh.

Geplaatst op: 27 januari 2020
Laatst gewijzigd op: 31 januari 2020