Boek ‘De tijdmachine’ beschrijft unieke vraaggestuurde aanpak in de ouderenzorg

Waardig oud worden op eigen wijze. Stichting de Tijdmachine draagt met haar projecten bij aan de levenskwaliteit van ouderen. De belevingswereld en de behoeften van de ouderen zelf staan hierbij op de eerste plaats. Zij weten tenslotte het best wat hun leven waardevol maakt.

De Tijdmachine is een huiskamerdecor, helemaal ingericht in de stijl van de jaren 60. Aan de drie buitenzijden van de kamer bevinden zich een keuken, filmzaal en dancing met platenspeler. In De Tijdmachine stappen ouderen onder begeleiding van reisleiders (getrainde vrijwilligers, zorgmedewerkers en activiteitenbegeleiders) terug in de tijd. Reisleiders gaan op basis van vier vragen met ouderen in gesprek:

  • Wat deed u in de jaren 60?
  • Wat vond u leuk om te doen, wat vond u belangrijk?
  • Wat zou u nu graag willen doen, wat vindt u belangrijk?
  • Wat zou u voor een ander of het huis willen doen?

De uitkomsten worden per woonzorgcentrum gebundeld en gekoppeld aan verbeteringen in de (informele) zorg en het activiteitenprogramma. Vervolgens kijken woonzorgcentra met de partijen uit de wijk hoe passende activiteiten kunnen worden georganiseerd. Dit kan bijvoorbeeld in het buurthuis, park of in de kerk. Een andere keer biedt een maatje uitkomst voor een oudere. Stichting De Tijdmachine zet met het project in en om het woonzorgcentrum een beweging in gang die (nog) meer uitgaat van de kracht en behoeften van ouderen.

De Tijdmachine stimuleert gelijkwaardigheid: we inspireren (zorg)medewerkers en vrijwilligers om op gelijkwaardig niveau met bewoners en omwonenden in gesprek te gaan. Daarnaast geeft het project meer en beter inzicht in de levensgeschiedenissen van ouderen. Het concretiseert en specificeert wat zij op dit moment nog willen en kunnen. Dit verkleint de afstand tussen de belevingswerelden van ouderen en de mensen in hun omgeving, waardoor leefwereld en belevingswereld beter op elkaar kunnen worden afgestemd.

Boek De Tijdmachine

boekomslag De Tijdmachine

“Zelfs al laat het oude lijf het afweten, dan kan altijd de geest nog reizen”, schrijft Hendrik Groen in het voorwoord van het boek ‘De Tijdmachine – Ga je mee op reis’.

In het boek De Tijdmachine leest u het persoonlijke verhaal van oprichters en projectleiders Tim Trooster en Anne Elschot, die in 2013 hun leven compleet omgooiden om Stichting de Tijdmachine op poten te zetten. Een bezielde onderneming. Diezelfde bezieling is zichtbaar op de Tijdmachine-dansvloer, waar bewoners van het woonzorgcentrum op de muziek van Elvis en de Everly Brothers hun (kunst)heupen in de strijd gooien samen met vrijwilliger Nelly, een fenomeen op de dansvloer. Zij vertelt hoe de Tijdmachine weer muziek in haar leven – en het leven van honderden ouderen – brengt.

Langs de geuren, kleuren en geluiden van de jaren 60 vervolg je met de tijdreiziger de weg naar de sweet sixties. Zie hoe reisleiders in gesprek gaan met bewoners en omwonenden van het woonzorgcentrum; hoe zag hun leven eruit in de jaren 60? Wat vonden ze belangrijk en fijn in het leven? Belangrijker nog; wat vinden ze nu belangrijk en willen ze graag doen? Lees het ontroerende verhaal van bewoner Paul en ontmoet de reisleiders, die steeds op zoek zijn naar vonkjes in de verhalen van ouderen. Zij maken ook een reisverslag waarin de verhalen, wensen en behoeftes van de tijdreizigers zijn opgetekend. Je ziet hoe de stichting de verhalen terugkoppelt naar de woonzorgcentra en zorgorganisaties. Want de verhalen die in de tijdmachine klinken zijn geen eenmalige verhalen; er gebeurt iets mee.

De vragen en behoeften van de ouderen worden vertaald naar een nieuwe manier van werken van zorg, welzijn, vrijwilligers en mantelzorgers. Er is sprake van een cultuurverandering, een nieuwe manier van werken. Zoals Teammanager Zorg Lia van der Hulst vertelt: “De Tijdmachine helpt ons om op een andere manier naar dingen te kijken. Hoe kunnen we moeilijke dingen wél voor elkaar boksen?” Deze werkwijze komt tot stand vanuit de medewerkers, zei weten wat ze nodig hebben om beter aan te sluiten op de wensen en behoeften van de oudere waar ze elke dag mee werken.

De wensen en behoeften zijn net zo divers als de bewoners van het woonzorgcentrum. Daarom zet de Tijdmachine maatjes in die aansluiten bij de behoeften en wensen van ouderen. Ga samen met de Tijdmachine-maatjes mee naar Schiphol en zie hoe Paul weer even terug is op zijn oude werkvloer, bij zijn geliefde Fokker. Je hoeft maar naar Pauls gezicht te kijken of je ziet dat zijn gedachten vleugels krijgen. Zijn ogen schitteren, zijn stem valt stil.

En dáár gaat het uiteindelijk om; die schittering in de ogen, het moment dat alles even stilvalt en de oudere zich volledig in het leven voelt staan.

Ga je mee op reis?

Maatschappelijke kosten en baten

In 2016-2017 werd het project De Tijdmachine uitgevoerd bij  Amsta, Amstelring, Brentano, Cordaan, Meerlanden, Mennistenerf en ZGAO waar bijna 2.000 ouderen werden geïnterviewd. Economisch Adviesbureau LPBL heeft onderzoek gedaan naar de maatschappelijke kosten en baten van De Tijdmachine. Op basis van de woonzorgcentra die ze hebben onderzocht concluderen ze dat iedere euro die in de aanpak wordt geïnvesteerd ongeveer 1,40 euro aan maatschappelijke baten oplevert. Bijna 90 procent hiervan bestaat uit immateriële baten als gevolg van een toename van kwaliteit van leven voor de ouderen zelf.

In 2018 gaat De Tijdmachine aan de slag bij zorgaanbieders in Utrecht en Noord-Holland.

Meer weten

Geplaatst op: 27 november 2017
Laatst gewijzigd op: 27 november 2017