Rapport: Doelmatige zorg in de Wlz

De Wet langdurige zorg (Wlz) legt veel nadruk op doelmatigheid. Ook het toezicht op de Wlz door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) moet daarop zijn toegesneden. Doelmatigheid is echter een containerbegrip, dat moeilijk te vatten is in eenduidige toetsingspunten. De vraag of zorgkantoren (on)doelmatige zorg inkopen, is niet (eenvoudig) te beantwoorden. Om hier meer inzicht in te krijgen heeft de NZa onderzoek gedaan hoe zorgkantoren doelmatige zorg bevorderen. Ze willen met dit rapport zorgkantoren stimuleren en aansporen om ervoor te zorgen dat Wlz-zorg doelmatig is.

Doelmatige zorg

Onder doelmatige zorg verstaat de NZa: zorg met een optimale balans tussen kosten, volume en kwaliteit, die aansluit op de wensen van de cliënt. De optimale balans tussen kosten en zorgresultaten (omvang zorg & kwaliteit zorg). Dat zorgkantoren hier zorg over dragen is in het belang van de burger als cliënt en als premiebetaler (betaalbaarheid). Daarom heeft de Nza onderzocht hoe zorgkantoren aankijken tegen doelmatige zorg en welke doelmatigheidsinitiatieven zij hebben gestart. Ook is het doel van het onderzoek om tot begripsverheldering te komen.

Doelmatigheidsinitiatieven

Uit het rapport blijkt dat zorgkantoren op veel verschillende manieren doelmatige zorg proberen te bevorderen. Initiatieven die zorgkantoren hebben aangedragen zijn geclusterd:

  • Zorgverlening in samenwerking met gemeenten
  • Bevordering doelmatig aanbod Wlz-zorg door zorgaanbieders
  • Doelmatige invulling van Wlz-zorg
  • Ontwikkelplannen van zorgaanbieders
  • Innovatie en zorgvernieuwing

De NZa constateert dat zorgkantoren een grote verscheidenheid aan doelmatigheidsinitiatieven ontplooien: zowel op het niveau van de cliënt, als per zorgaanbieder en voor de regio. Tussen de factoren kosten, volume en kwaliteit bestaat een relatie. Maar het is voor zorgkantoren erg lastig om de resultaten van een doelmatigheidsinitiatief aan te tonen. Het resultaat is vaak de uitkomst van allerlei factoren waardoor het netto resultaat van een initiatief niet hard gemaakt kan worden. Dat wil overigens niet zeggen dat zorgkantoren een positief resultaat van een initiatief niet aannemelijk hebben kunnen maken.

Dilemma’s

Zorgkantoren en branche- en cliëntenorganisaties hebben de interviews ook aangegrepen een aantal dilemma’s met de NZa te delen die te maken hebben met doelmatige zorg. Deze zijn vooral gerelateerd aan de invoering van de Wlz en de hiermee gemoeide nieuwe uitvoeringspraktijk. Zij geven bijvoorbeeld aan dat keuzevrijheid van cliënten, persoonsvolgende bekostiging en de eigen bijdrage in de Wlz belemmeringen opwerpen voor doelmatige zorg. De NZa brengt deze dilemma’s onder de aandacht van de Staatssecretaris.

Conclusie rapport

De NZa concludeert dat er een goede basis is voor zorgkantoren om te sturen op doelmatige zorg. Zorgkantoren spannen zich in om doelmatige zorg door zorgaanbieders te bewerkstelligen en laten daarmee zien dat zij maatschappelijke meerwaarde willen hebben, in het belang van de burger als cliënt en als premiebetaler. Zorgkantoren leren graag van elkaar hoe zij de zorg die zij bij de zorgaanbieders inkopen, doelmatig kunnen organiseren, kijkend naar de behoeften van de cliënt. Het sturen op doelmatige zorg is geen eenvoudige opgave. Het is een leerproces voor zorgkantoren, waarin zij, om dit verder op gang te brengen, nog wel stappen moeten zetten. Zo moeten zij de initiatieven nog beter onderbouwen en evalueren: wat zijn (de verwachte) opbrengsten van de initiatieven op het vlak van kosten, volume en kwaliteit van zorg? En vooral: Wat heeft de burger hieraan?

Bron: Rapport: Doelmatige zorg in de Wlz

Meer weten


Geplaatst op: 5 december 2016
Laatst gewijzigd op: 6 september 2019