Onderzoek zorgleefplan: Heeft de cliënt invloed?

V&VN presenteert september 2015 het rapport ‘Heeft de cliënt invloed?’, een onderzoek onder verpleegkundigen en verzorgenden naar gebruik van het zorgleefplan. De focus lag op de vraag: Is de cliënt eigenaar van zijn eigen zorg(leef)plan en zijn de wensen van de cliënt en diens vertegenwoordigers leidend voor de zorg die ze krijgen? Kortom, lukt het de verpleegkundigen en verzorgenden de cliënt de regie te geven? Heeft de cliënt invloed? Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat het zorgleefplan een belangrijk middel is om de zorg goed te laten aansluiten bij de behoeften van de cliënt. Maar dat het qua omvang en complexiteit uit de hand is gelopen.

Zorgleefplan is een levend maar complex document

Uit de resultaten van het onderzoek van V&VN bleek dat ruim de helft (58%) van verpleegkundigen en verzorgenden het zorgleefplan op stelt, erin rapporteert en evalueert. 92% gaf aan de cliënt of vertegenwoordiger altijd of bijna altijd te betrekken bij het opstellen van het zorg(leef)plan. Bij 49% van de respondenten is het zorgleefplan een levend document. Het plan wordt regelmatig met de cliënt besproken en regelmatig bijgesteld naar de behoeften van de cliënt. Het is voor cliënten en vertegenwoordigers vaak lastig om het zorgleefplan in te zien. Ten slotte gaven respondenten aan dat het zorgleefplan door de omvang en complexiteit cliëntgerichte zorg in de weg staat. “Het is een goed middel, maar vergt ontzettend veel tijd om in te vullen en dat is tijd die we liever aan de cliënt besteden, soms lijk je meer een kantoormiep dan een verzorgende”.

Maatwerk

67% van de respondenten werkt geheel of gedeeltelijk met standaarddoelen. En het werken met standaarddoelen kan maatwerk in de weg staan. Standaarddoelen worden ingezet als oplossing voor het feit dat het formuleren van doelen en acties lastig wordt gevonden door verpleegkundigen en verzorgenden. Cliënt en verpleegkundige of verzorgende moeten dan samen kijken welk geformuleerd standaarddoel het beste aansluit. Het vereenvoudigen van de huidige standaarddoelen komt het cliëntgericht werken ten goede. Herkenbaar taalgebruik en een eenvoudige weergave van het doel bevordert de bruikbaarheid en de toegankelijkheid van het zorgleefplan.

Waar heeft de cliënt invloed op?

Verpleegkundigen en verzorgenden geven verschillende voorbeelden van invloed van cliënten. Veel voorbeelden gaan over de dagelijkse gang van zaken zoals tijdstip van opstaan en naar bed gaan, wassen en de maaltijden. Cliënten kunnen onder andere aangeven wat ze willen eten, hoe ze gewassen willen worden en aan welke activiteiten ze willen meedoen. Ook worden er dillema’s genoemd. Dementie staat het hebben van invloed in de weg. Dementerenden weten niet altijd wat het beste is voor hen aldus verschillende respondenten. “Cliënten hebben in principe zeggenschap over tijd van opstaan en slapen gaan. Maar dementerenden hebben de neiging om dag en nacht om te draaien, dus bieden wij ook structuur om dat te voorkomen. Overleg met familie lost het gebrek aan inbreng van de cliënt niet altijd op. Cliënt wil niet dagelijks gewassen. Familie vindt dat we moeten dwingen.” Een andere belemmering die respondenten noemen is werkdruk of personeelstekort. “Helaas kunnen wensen van cliënten vaak niet gehonoreerd worden door te weinig personeel of tijd.”

Meer weten


Geplaatst op: 24 oktober 2016
Laatst gewijzigd op: 26 juli 2019