LuciVer La Verna in Wijchen haalt de carnavalssfeer uit het dorp naar binnen

Als het de bedoeling is dat wonen in het verpleeghuis zoveel mogelijk lijkt op hoe het daarvoor thuis was, hoort carnaval er ook bij voor wie dat wil vieren. In de locatie La Verna van zorgaanbieder LuciVer wordt het feest heel nadrukkelijk gekoppeld aan de katholieke traditie die in dit deel van het land nog steeds een grote rol speelt.

Carnaval vieren? Jazeker doet zuster Carina dat, want ze weet maar al te goed hoezeer dat hoort bij de katholieke traditie in de gemeente waarin ze nu woont. ‘Al heb ik het vroeger nooit gevierd hoor’, vertelt ze. ‘Ik kom van boven de rivieren en daar doen ze dat niet. Bovendien, Ik trad al jong in in het klooster en daar mochten we niet met elkaar praten en geen contact met de buitenwereld hebben. Maar toen ik hier in Wijchen in LuciVer La Verna kwam wonen, werd ik er natuurlijk wel mee geconfronteerd. Mijn eerste gedachte was: “Zijn die mensen allemaal gek geworden”. Maar ik ben toch gaan kijken want ik hou wel van een beetje herrie, dat komt denk ik omdat ik uit een groot gezin kom. Aan verkleden heb ik nooit meegedaan, maar ik ben wel mee gaan hossen want dat wilde ik wel eens een keertje meemaken. Nu ik negentig ben zal dat hossen niet meer zo lukken, maar ik ga ook dit jaar zeker weer kijken.’

Zuster Carina viert carnaval in verpleeghuis LuciVer

Katholieke traditie

Het feit dat in La Verna nog mensen wonen met een katholieke signatuur, en zelfs nog enkele zusters en broeders, betekent dat carnaval in deze locatie van de Gelderse zorgaanbieder LuciVer serieus genomen wordt en ook nadrukkelijk in de katholieke traditie wordt geplaatst. ‘Het verandert natuurlijk wel’, zegt activiteitenbegeleider Marga van de Weem. ‘We hebben nog steeds vrij veel mensen met een katholieke achtergrond, maar het aantal actief gelovigen neemt wel snel af. Dat was zeventien jaar geleden toen ik hier kwam nog heel anders. Maar de traditie houden we wel overeind. Carnaval is het feest dat voorafgaat aan de veertig dagen vasten voor Pasen. De traditie van naamsverandering is ontstaan in de Middeleeuwen. De armen namen toen vier dagen het heft in handen en hadden het recht om de rijken en de geestelijken voor de gek te houden. Hier in de omgeving is carnaval echt een heel groot evenement en daar willen we als verpleeghuis bij aansluiten. Als mensen niet meer in staat zijn om voor carnaval het dorp in te gaan, dan halen we carnaval voor ze naar binnen toe.’

Samen vieren

La Verna heeft de carnavalsviering heel lang in samenwerking met een van de carnavalsverenigingen in het dorp gedaan. Maar die samenwerking hebben we op een gegeven moment beëindigd omdat de vereniging die we voor dat jaar hadden geselecteerd een activiteit had ontwikkeld die niet strookte met onze geloofswaarden’, vertelt Van de Weem. ‘Sinds een paar jaar hebben we echter de banden aangehaald met een andere carnavalsvereniging. Die is ook weer als vanouds aanwezig bij de carnavalsmis op zaterdag die aan de carnavalsfestiviteiten voorafgaat. En die vereniging komt vervolgens op dinsdagavond hier feestvieren en bewoners, medewerkers of vrijwilligers die iets bijzonders hebben gedaan een lintje komt omhangen.’

Hertogin van LuciVer

Omdat Wijchen een eigen prins carnaval heeft, mogen de carnavalsverenigingen niet ook nog eens prinsen hebben. De vereniging die La Verna bezoekt, koos daarom voor haar leider voor de eretitel Hertog van het Vennegat. Activiteitenbegeleidster Rabya Sheikh: ‘Het is de bedoeling dat die een boerenbruidspaar in de onecht verbindt. Toen we voor deze ceremonie op een gegeven moment geen deelnemers konden vinden, heeft hij een hertogin van LuciVer benoemd, ook gekleed in de traditionele kleding die het boerenbruidspaar altijd draagt. Die hertogin glunderde van trots, en haar familie ook.’

De grootvorst brengt ook zijn kabinet van elf mee en de dansmariekes. ‘Kinderen binnenhalen in het verpleeghuis is altijd erg leuk voor de bewoners’, zegt Sheikh.

Askruisje

De prins van Wijchen komt met zijn gevolg op dinsdagavond. De recreatiezaal is dan versierd met slingers en gekke koppen en er zijn lekkere hapjes, deels door de prins gesponsord. Als dan na de dinsdag carnaval is afgelopen, is het goed katholiek gebruik om ter kerke te gaan om het askruisje te halen als teken van de zonden die iedereen begaat. ‘Dat askruisje krijgen de bewoners in de kapel die we hier in huis hebben’, vertelt Van Weem. ‘En daarna begint dus de vastenperiode. Dit betekende onder andere geen vlees eten, vrijdag was een vastendag. Voor kinderen ook niet snoepen; dit werd bewaard in het bekende vastentrommeltje. Hier in het verpleeghuis gaan we overigens niet meer zo strikt met dat vasten om. Een bewoner zei ooit: ”Dat hebben we al lang genoeg gedaan”.’

Interview door Frank van Wijck

Meer weten


Geplaatst op: 7 februari 2016
Laatst gewijzigd op: 13 april 2016