Dementiezorg in coronatijd: de impact van sociale isolatie

Geplaatst op: 6 augustus 2021
Laatst gewijzigd op: 23 augustus 2021

Wat is de impact van sociale isolatie ten gevolge van corona(maatregelen) op mensen met dementie, mantelzorgers en zorgmedewerkers? Onderzoekers van UNC-ZH interviewden 20 mantelzorgers en 20 zorgmedewerkers en maakten een thematische analyse. In het verpleeghuis worden geventileerde (buiten) bezoekfaciliteiten meer gewaardeerd dan technologische communicatiemiddelen. Aan het gebruik van mondkapjes in het verpleeghuis raakten zowel mensen met dementie als de zorgmedewerkers snel gewend. Mensen met dementie moeten ondanks de coronamaatregelen gestimuleerd worden te bewegen en gezond te eten. Daarnaast is meer onderzoek nodig naar cognitieve veranderingen bij sociale onderprikkeling.

Onder de naam ISOLATE vindt een onderzoek plaats naar COVID-19 en sociale isolatie in de dementiezorg. Daarbij wordt de situatie in het verpleeghuis vergeleken met de situatie in de thuiszorg. Het onderzoek loopt nog door, maar de onderzoekers hebben een eerste factsheet met geleerde lessen opgeleverd. Download: Infographic ISOLATE – sociale isolatie door coronamaatregelen in de dementiezorg (pdf).

Activiteiten en sociaal contact

Activiteiten leken gemakkelijker om te faciliteren in het verpleeghuis dan in de thuissituatie. Vooral in het verpleeghuis waren creatieve oplossingen. Zorgmedewerkers werden breder ingezet. Tegelijkertijd waren in het verpleeghuis veelal beperkte bezoekregelingen. In de thuissituatie was dit de verantwoordelijkheid van het sociale netwerk. Maar men was bang voor besmettingen, waardoor mensen met dementie weinig sociaal contact hadden.

Impact op persoon met dementie

  • Mensen met dementie hebben minder beweging doordat zij minder activiteiten doen en minder buiten komen. Dit resulteert in gewichtstoename en stramheid/stijfheid.
  • Alternatieve vormen van communicatie in verpleeghuis, zoals videobellen en raamgesprekken werken voor de persoon met dementie niet goed.
  • In het verpleeghuis komt onrust en agressie voor vanwege sociale isolatie.
  • Mensen met milde dementie hebben het in het verpleeghuis zwaar (missen sociale contacten), maar thuis minder zwaar (hebben minder beperkingen). Mensen met ernstige dementie hebben het thuis zwaar (geen hulp, vallen tussen wal en schip), maar in het verpleeghuis relatief minder zwaar (krijgen minder mee van sociale isolatie).

Impact op mantelzorger

  • Zorgroutines voor mantelzorgers in het verpleeghuis nemen af. Hiermee verdwijnt ook het sociale aspect van het verpleeghuis voor de naasten.
  • Naasten van mensen met dementie in het verpleeghuis voelen zich buitenspel gezet. Zij moeten tijdens de sociale isolatie alle verantwoordelijkheden uit handen geven.

Impact op zorgmedewerker

  • Er zijn meer taken voor zorgmedewerkers in het verpleeghuis. Het is wel rustiger vanwege minder bezoek door naasten.
  • Zorgmedewerkers geven aan dat naasten zich niet altijd aan de regels houden. Dit begrijpen ze.
  • Achteraf geven zorgmedewerkers in de verpleeghuizen aan dat ze de maatregelen te strikt vinden en hebben in sommige gevallen spijt van handhaving.

Bron: UNC-ZH

Meer weten