Betekenisvol leven: ‘Kleine dingen maken vaak het verschil’

Geplaatst op: 30 juli 2021
Laatst gewijzigd op: 30 juli 2021

Hoe geef je betekenis aan het leven als je in een verpleeghuis woont? Dat is een van de vragen die binnenkwamen bij de Leyden Academy. Sanne Schweers geeft antwoord in een video. Zij is onderzoeker en medisch antropoloog. Maar eerst hoor je wat ouderen hier zelf over te zeggen hebben.

De Leyden Academy legt de vraag over betekenisvol leven voor aan Hans (72). Hem lijkt een kleinschalige setting het fijnst. Daarnaast vindt hij het belangrijk dat wensen en verlangens van de bewoners voorop staan. ‘Kijk wat iemand in zijn leven heeft gedaan’, zegt Hans, ‘en wat hij daar nog mee kan.’

Persoonlijke behoeften

Onderzoeker Sanne Schweers vertelt in de video dat een betekenisvol leven voor iedereen anders is. Daarom is het belangrijk om de behoeften, verlangens, gewoonten en rituelen van de cliënt goed te leren kennen.

‘Sommige dingen vindt bijna iedereen belangrijk, denk aan persoonlijke relaties.’ – Sanne Schweers

Wouter (97) woont in woonzorgcentrum Roomburgh. Hij heeft het daar reuze naar zijn zin. Zo vertelt hij dat hij af en toe met medebewoners een etentje heeft. ‘En op woensdag zitten er een hoop vrouwen beneden te handwerken’, vertelt Wouter. ‘Dan gaan wij met een ploegje van vier man kaarten. Dat vind ik hier hartstikke leuk.’

Alledaagse dingen

Het is dus goed om naar de individuele wensen van ouderen te luisteren. Toch laat onderzoek zien dat er ook dingen zijn die voor veel mensen gelden. ‘Bijna iedereen vindt de persoonlijke relaties om zich heen het allerbelangrijkst’, legt Sanne uit. ‘Daarnaast zien we dat een betekenisvol leven echt niet altijd groots en meeslepend hoeft te zijn. Juist kleine, alledaagse dingen kunnen het verschil maken op een dag. Zoals een muziekje horen van vroeger.’

Tip van Sanne

Ken je iemand die in een verpleeghuis woont of werk je misschien zelf in een verpleeghuis? Investeer dan in de relaties met bewoners. Een praatje, een complimentje of een grapje doen echt wonderen.

Sanne vertelt over mevrouw Uijen, die vroeger midden in de natuur woonde. Haar man was bioloog en samen hadden ze een fascinatie voor spinnen. Als mevrouw Uijen nu een spin ziet gaat ze daar het liefst samen met iemand naar kijken, net zoals vroeger. ‘Soms ziet ze een pluisje aan voor een spin’, zegt Sanne, ‘maar dat is niet erg, want het geeft haar plezier.’

Leefplezier

‘Dat wat van betekenis is gaat niet alleen maar om positieve dingen’, zegt Sanne. ‘Juist in de laatste fase van het leven zijn gevoelens van rouw en verdriet aanwezig. Er simpelweg zijn voor iemand is dan al voldoende.’ Ook mevrouw Uijen proberen zorgmedewerkers een mooie dag te bezorgen, naast de noodzakelijke zorg. Sanne besluit: ‘In haar geval betekent dat samen kijken naar kleine beestjes en soms dus naar pluisjes.’

Video betekenisvol leven in het verpleeghuis

Vragen aan ouderen en wetenschappers

De video is deel van de serie ‘Vraag het onze wetenschappers’ van de Leyden Academy. In elke aflevering leggen zij steeds een ingezonden vraag voor aan zowel ouderen zelf als aan een wetenschapper. De vragen gaan over vitaal en betekenisvol ouder worden. Lees meer over betekenisvol leven in het verpleeghuis op de website van de Leyden Academy.

Meer weten

Meer video’s vind je in de serie over Liefdevolle zorg in de praktijk: