Andere Handen Community maakt delen van kennis en ervaringen leuk

Geplaatst op: 14 december 2015
Laatst gewijzigd op: 14 december 2015

Leren van anderen en anderen van jou laten leren, dat is in het kort het doel van Andere Handen Community. Volgens deelnemers aan Andere Handen Community is het vooral heel leuk en interessant om deel te nemen aan de community. Een deelnemer, de moderator en de initiatiefnemer vertellen hoe deze nieuwe manier van leren van meerwaarde is voor de zorgprofessional en hun organisaties.

Beweging 3.0 had met een eigen academie voor de opleidingen het ‘formele leren’ al goed op orde, vertelt Jonneke Bodzinga, gespecialiseerd verpleegkundige zorgtechnologie. “Maar we misten mogelijkheden om het informele leren meer handen en voeten te geven.”

Wiel uitvinden

Beweging 3.0 werkt met 240 zelfsturende teams voor kleinschalig wonen en thuiszorg. “In de waan van de dag is het lastig om van andere collega’s in andere teams te weten waar zij mee bezig zijn. Sowieso stonden de thuiszorgtak en intramurale teams nauwelijks met elkaar in contact, al gaat dat nu beter.” Om te voorkomen dat ieder team zelf het wiel zou gaan uitvinden in alles wat deze tijd aan de zorg vraagt, besloot de organisatie zich aan te sluiten bij de Andere Handen Community.

Initiatiefnemer van Andere Handen Community is Monique van Doorn, gezondheidswetenschapper en al 20 jaar ondernemer in zorg en sociale zekerheid. Van Doorn wordt gedreven door de vraag hoe de cliënt leidend kan zijn terwijl  de zorg ook voor jou als medewerker van waarde is. “De zorg is een proces van mensen waarbij inspiratie voorop moet staan. Gezond aan het werk zijn en voor de gezondheid van de cliënt kunnen zorgen, horen hand in hand te gaan. Wederkerigheid in de zorg maakt het voor iedereen leuker.”

Sociale innovatie

Een wederkerigheid die met Andere Handen Community mogelijk is: Andere Handen Community is een marktplaats waar mensen, organisaties, innovaties, kennis en ervaringen elkaar ontmoeten. Van en met elkaar leren is het doel. Van Doorn: “Andere Handen Community is een sociale innovatie in het leren. We faciliteren de ontmoeting tussen mensen en het delen van ervaringen.”

Inmiddels zijn er al 2500 mensen aangesloten bij de community, merendeels zorgprofessionals. Van hen heeft 26 procent al een bericht geplaatst, vertelt moderator Sandra Vergunst. Een bericht is een bijdrage op de community waarop vervolgens een reactie kan worden gegeven of een waardering (‘like’).

Andere oplossingen

Vergunst vertelt dat de berichten vaak vraagstukken betreffen die mensen weliswaar ook bij directe collega’s of in het werkoverleg aan de orde kunnen stellen, maar juist door het organisatie-overstijgende karakter van Andere Handen Community tot weer andere oplossingen kunnen leiden.

Neem dat bericht over het reglementair op slot draaien van een deur nadat de avondverzorging is geweest. Vergunst: “Een deelnemer vertelde over een licht dementerende cliënt van wie het aannemelijk was dat hij op een gegevens moment niet meer zou weten waar zijn eigen sleutel zou liggen. Wat te doen bijvoorbeeld bij brand? Dat leverde een dilemma op. Is het beter om het reglement niet te volgen opdat deze cliënt altijd naar buiten zou kunnen? Of is het toch beter de deur op slot te draaien en er maar het beste van te hopen?”

Dilemma

Op dit bericht kwamen 16 reacties van andere zorgprofessionals. Ook bij andere organisaties bleek een dergelijk dilemma te leven. Een ander voorbeeld dat werd gepost is de situatie rond een meneer die erg onrustig was en zich negatief opstelde in de gemeenschap waar hij woonde.

Vergunst: “Toen de medewerker zich in zijn situatie verdiepte, bleek dat deze meneer vroeger een leidinggevende functie had, hoogopgeleid was en veel invloed had. Hij vertoonde dit gedrag omdat hij zich niet gewaardeerd voelde. Toen heeft men hem hoofd post gemaakt. Iedere dag haalde hij de post op en verspreidde die onder de bewoners. Zijn gevoel van eigenwaarde steeg. Deze medewerker deelde deze ervaring omdat het zo duidelijk maakte wat de meerwaarde is van zinvolle dagbesteding en de noodzaak de vraag achter de vraag te achterhalen.”

Likes

Dit bericht werd 216 keer bekeken, er kwamen 10 reacties op en 12 likes. Het zijn allemaal situaties die door anderen in andere organisaties herkend worden. Die allemaal ook weer dilemma’s hebben, maar ook oplossingen en mogelijkheden en weer andere vragen en zo ontstaat een community.

Deelnemer Bodzinga vergelijkt het een beetje met Facebook. “We vinden het leuk om een paar keer per dag Facebook te checken; is er nog wat gebeurd? Zo werkt dat ook bij Andere Handen Community: ik kijk ’s avonds altijd even naar nieuwe berichten en of er nog iets interessant is voor mij. Als je eraan gewend bent, kost het weinig tijd. Je weet waar je moet kijken en wat het je oplevert. Dan ga je als vanzelf ook aan de community bijdragen.”

Goeie tip

Recentelijk was Bodzinga bij de communicatiekring van In voor zorg! aanwezig, een bijeenkomst voor communicatieprofessionals in de zorg. “Ik heb daarna een vraag gepost over familiebijeenkomsten; of en hoe anderen dat organiseren. Maar ook een tip doorgespeeld op het platform, over de map die Zorggroep Oldenzaal verstrekt ; ik vond het een heel goeie tip. Dat breng ik dan op de community in zodat anderen daar ook weer van kunnen profiteren.”

Het is kortom halen en brengen van kennis, zegt Bodzinga. Initiator Van Doorn beaamt dat de essentie van de community draait om het halen en brengen van kennis, ervaringen en informatie. “Daardoor kunnen zorgprofessionals heel veel aan de Andere Handen Community hebben. Dat vertaalt zich vervolgens in meerwaarde voor cliënten en hun naasten. Iedereen kan die meerwaarde ervaren. Plezier in het werk bijvoorbeeld, maar ook meer vertrouwen in nieuwe technologie.”

Verrijking

Bodzinga vertelt dat collega’s wel eens zeggen dat ze verwachten niet met zo’n digitale community te kunnen omgaan. “Maar Facebook snapt iedereen. Zo is het ook hiermee: zodra je wegwijs raakt, ervaar je de meerwaarde van de ervaringen en kennis van anderen die zij met je delen en raak je geïnspireerd ook zelf te delen.” Wat Bodzinga antwoordt bij een dergelijke vertwijfeling van collega’s? “Het is echt super handig, vertel ik dan, een verrijking van je werk. En dan zeg ik er achteraan dat ik haar wel even aanmeld. Een mailtje sturen is daarvoor genoeg.”

Beweging 3.0 heeft een eigen groep op de community. Naast het algemene voor iedereen zichtbare deel, kunnen zorgorganisaties hun eigen groep starten. Daarbinnen is dan weer een eigen omgeving voor deelgroepen mogelijk. Zoals voor de contactpersonen apotheek. “Voor medewerkers in de thuiszorgteams die contactpersoon zijn voor de apothekers in de streek. We plaatsen de notulen erop en de agenda van een volgende vergadering. Het werkt om mensen zo bij de community te betrekken.”

Sociaal internet

Andere Handen Community werkt aldus ook ter vervanging van mailgroepen en dergelijke. Van Doorn: “We creëren een sociaal internet waar organisaties of teams hun werkoverleg  kunnen delen met elkaar, en alle andere informatie die men anders via mail met elkaar deelt.” Dat deel is dan wel besloten, haast Van Doorn zich te zeggen. “Op het algemene deel kan iedereen die lid is van Andere Handen Community, maar de besloten groepen zijn alleen maar zichtbaar en toegankelijk voor de  aangesloten leden. Het moet natuurlijk wel veilig zijn om informatie met elkaar te delen.”

Deelnemende organisaties aan Waardigheid en trots hebben ook een eigen groep. Het ministerie van VWS maakt het samen met Actiz voor 5000 medewerkers die aan de pilots gaan meewerken, mogelijk om gedurende twee jaar aan de slag te gaan met de community. Van Doorn: “Deze zorgprofessionals, ambassadeurs, hebben toegang tot het algemene deel, dat voor iedereen toegankelijk is en tot het deel dat speciaal  voor Waardigheid en trots-deelnemers toegankelijk is. Ook kunnen zij binnen de community zelf groepen aanmaken. Over een bepaald thema of met de eigen afdeling.” De deelnemers van Waardigheid en trots van het onderdeel Ruimte voor verpleeghuizen gaan deelnemen aan het communityplatform van MyVox (red).

Leerarrangement

Als tegenprestatie voor de deelname aan de Andere Handen Community, wordt aan iedere deelnemer gevraagd om een keer een leerarrangement uit te werken. “Een leerarrangement is een A4tje met vragen waarop je stap voor stap beschrijft wat je in een bepaalde casus hebt gedaan. Vragen waarin jou wordt gevraagd naar je eigen rol en betrokkenheid, hoe je je voelde bij die situatie en of je een tip hebt voor een collega-zorgprofessional.” Verhalend vertellen over je werk; dat is het idee.

Andere Handen Community wil zo 5.000 ervaringsverhalen ophalen van evenzovele deelnemers. Aldus ontstaat inzicht in de dilemma’s en vragen van deelnemers aan Waardigheid en trots, maar ook in mogelijke oplossingen en ideeën, het plezier dat men heeft of waar de energie door wegloopt. Ook hier geldt: het doel is van en met elkaar leren. Voor medewerkers, projectleiders en leidinggevenden.

Geanonimiseerde resultaten

De opbrengsten van de leerarrangementen worden, geanonimiseerd, gedeeld met alle betrokkenen bij Waardigheid & trots: VWS, Actiz, maar ook de Inspectie, V&VN en alle andere partijen die werken aan kwaliteitsverbetering.

Belangrijk is  dat organisaties die zich aansluiten goed regelen dat het medewerkers gemakkelijk wordt gemaakt om zowel lid te worden als ook te blijven. Bodzinga: “Mensen raken gemakkelijk hun wachtwoord kwijt, dus je moet ervoor zorgen dat je het wachtwoord kunt bewaren. En je moet de mogelijkheid bieden om de tool op verschillende devices te gebruiken. iPad, telefoon; dan log je immers gemakkelijk even in.”

Interview door Ellen Kleverlaan