Analyse: experts crisisteams blikken terug op coronamaatregelen

Geplaatst op: 25 juni 2020
Laatst gewijzigd op: 29 juni 2020

Welke genomen maatregelen zijn volgens multidisciplinaire experts het belangrijkst bij een corona-uitbraak in het verpleeghuis? Wekelijks analyseren onderzoekers van de academische ouderenwerkplaatsen UNC-ZH en UNO-UMCG in opdracht van het ministerie van VWS de notulen van crisisteams van verpleeghuizen. Hieruit blijkt de verscheidenheid aan maatregelen die genomen wordt groot is. Bovendien blijkt dat crisisteams met vragen blijven zitten. Er is behoefte aan meer concrete adviezen. Daarom zijn de maatregelen door multidisciplinaire expertpanels geprioriteerd. Zo ontstaat een selectie maatregelen die bij een (nieuwe) corona-uitbraak binnen het verpleeghuis direct aan te bevelen zijn.

De eerste analyse is gemaakt op basis van de genomen maatregelen van crisisteams in week 15 t/m week 20 op 2 gebieden: welzijn van cliënten en naasten en personeelsbeleid. Er werd uit de vergaderstukken door elk van de panelleden een maatregel gekozen, die zij het belangrijkst vinden om als organisatie te nemen bij een Covid-19 uitbraak. Het panel besprak deze in een online panelgesprek en bekeek daarbij ook vóór wie en dóór wie deze maatregelen zijn besloten. Achteraf werden door de panelleden de geselecteerde maatregelen geprioriteerd, op basis van belangrijkheid en urgentie. De paneldeelnemers komen uit verschillende organisaties.

Coronamaatregelen op het gebied van welzijn cliënten en naasten

Het panel dat de maatregelen op het gebied van welzijn van cliënten en naasten besprak bestond uit een verpleegkundige, een bestuurder / manager, een psycholoog en een lid van de cliëntenraad.

Maatregel A. Uitzonderingen op het algehele bezoekverbod voor terminale bewoners en eventuele andere schrijnende gevallen.

Deze maatregel vonden alle panelleden zeer belangrijk en zeer urgent bij een Covid-uitbraak.

  • (Mogelijke) invulling: Indien mogelijk is nuancering of maatwerk per bewoner wenselijk. Bijvoorbeeld één bezoeker per dag per bewoner, eventueel met persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), met gedesinfecteerde handen om elkaar voorzichtig aan te kunnen raken, of vaste knuffelgordijnen (hoewel daar organisatorisch e.e.a. bij komt kijken).
  • Nuancering: Het is niet aan te bevelen een bewoner onmogelijke keuzes te laten maken, zoals welke van zijn/haar kinderen wel/niet op bezoek mogen komen.

Maatregel B. Cohortering van afdelingen om huiskameractiviteiten mogelijk te houden.

Deze maatregel vonden alle panelleden (zeer) belangrijk en drie van de vier panelleden vonden deze maatregel (zeer) urgent bij een Covid-uitbraak.

  • (Mogelijke) invulling: Iedere afdeling binnen een locatie als cohort afsluiten (dus ook voor bezoek). Binnen ieder cohort huiskameractiviteiten, zoals de krant lezen, TV kijken, balspellen, (blijven) organiseren.
  • Nuancering: Activiteiten die in vaste interessegroepen binnen een locatie worden georganiseerd zijn nu kleinschaliger en worden door bewoners mogelijk anders ervaren.

Coronamaatregelen op het gebied van personeelsbeleid

Het panel dat de maatregelen op het gebied van personeelsbeleid besprak bestond uit een verpleegkundige, een bestuurder / manager, een psycholoog, een HR-medewerker en een bedrijfsarts.

Maatregel A. Vast team zorgmedewerkers op een afdeling.

Deze maatregel vonden de panelleden zeer belangrijk en (zeer) urgent bij een Covid-uitbraak.

  • (Mogelijke) invulling: Vast team van zorgmedewerkers op een afdeling met COVID-19 besmettingen. Deze medewerkers mogen buiten deze afdeling geen zorg verlenen.
  • Nuancering 1: Met deze maatregel moeten behandelaren ook zo min mogelijk op (verschillende) afdelingen komen, behalve bij echte hulpvraag.
  • Nuancering 2: Impact van de maatregel is groot voor de zorgmedewerkers, wanneer zij bijvoorbeeld geen inspraak hebben op de indelingen van teams.

Maatregel B. Ondersteuning van afdelingsmedewerkers door psychologen werkzaam bij de organisatie.

Deze maatregel vonden de panelleden zeer belangrijk en (zeer) urgent bij een Covid-uitbraak.

  • (Mogelijke) invulling: Ondersteuning van afdelingsmedewerkers door de vaste arts (specialist ouderengeneeskunde) en psycholoog op twee vaste contactmomenten per week. Supportteam voor zorgmedewerkers (geestelijk verzorgende, psychologen etc).
  • Nuancering 1: Ook andere medewerkers van verpleeghuisorganisaties hebben mogelijk behoefte aan mentale ondersteuning (bijv. de psychologen zelf).
  • Nuancering 2: Tijdens een Covid-uitbraak worden vaak ook maatregelen genomen die ertoe leiden dat de behandelaren (psychologen, artsen) die afdelingsmedewerkers ondersteunen juist minder vaak op afdelingen aanwezig zijn. Echter, juist fysieke aanwezigheid wordt juist als ondersteunend ervaren. Indien niet anders mogelijk kan de ondersteuning online georganiseerd worden.

Factsheet

De bovenstaande resultaten zijn weergegeven in een factsheet met daarbij ook de argumentatie van de panelleden.

Bron: Academische werkplaatsen UNC-ZH en UNO-UMCG

Meer weten

  • Een ander onderdeel van het onderzoek is een analyse van de notulen van de vergaderingen van de crisisteams. Deze bieden inzicht in de aanpak van de coronacrisis in de verpleeghuissector. De onderzoekers presenteren nu een factsheet met een samenvatting van de analyses van week 13 t/m week 23. Lees: Analyse vergaderstukken crisisteams verpleeghuizen brengt verloop coronacrisis in beeld
  • Deze factsheet is onderdeel van de CoronaWegwijzer: een handreiking waarmee een verpleeghuis kan nagaan of de organisatie ingericht is volgens de coronarichtlijnen en -kennis. Lees meer over het samenstellen van een crisisteam en het opstellen van een crisisdraaiboek in punt 1 van de CoronaWegwijzer.